Ngứa bụng: Nguyên nhân và biện pháp khắc phục tốt nhất

Ngứa bụng thường bắt nguồn từ các vấn đề không đáng ngại, chẳng hạn như khô da hoặc côn trùng cắn. Tuy nhiên, nếu hiện tượng này kéo dài và đi kèm với nhiều triệu chứng bất thường thì rất có thể đó là dấu hiệu của các bệnh lý nghiêm trọng tiềm ẩn. Cùng tìm hiểu về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị tình trạng ngứa bụng trong bài viết sau đây.

Nguyên nhân gây ra tình trạng ngứa da vùng bụng

Có rất nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng ngứa vùng bụng, bao gồm:

Viêm da tiếp xúc

Viêm da tiếp xúc có thể được kích hoạt bằng một số chất gây kích thích, chẳng hạn như chất tẩy rửa, xà phòng, mỹ phẩm, mủ cao su… Tình trạng này gây ngứa và viêm ở vùng da tiếp xúc, bao gồm cả da bụng.

Ngứa bụng có thể do nhiều nguyên nhân gây ra
Ngứa bụng có thể do nhiều nguyên nhân gây ra

chế sinh bệnh là khi cơ thể tiếp xúc với chất gây hại sẽ kích thích miễn dịch sản sinh ra kháng thể histamin. Chất này sau khi được tiết ra, đi vào da sẽ gây ra một chuỗi các phản ứng, khiến da bị nổi mẩn đỏ và ngứa ngáy. Nếu được chăm sóc tốt, bôi thuốc đều đặn, tình trạng này có thể biến mất sau vài ngày.

Bệnh vẩy nến

Bệnh vẩy nến là một tình trạng da tự miễn làm gia tăng tốc độ sản sinh của các tế bào da trong cơ thể. Khi các tế bào da thừa chết đi, chúng sẽ bong ra, tạo thành các lớp vảy màu trắng bạc tích tụ trên da của người bệnh và gây ra cảm giác ngứa ngáy. Ngoài các vảy da màu trắng bạc, da của người mắc bệnh vẩy nến còn có thể xuất hiện các nốt mẩn đỏ hoặc mụn nước. Thông thường, vẩy nến có thể ảnh hưởng đến tất cả các vùng da trên cơ thể, bao gồm cả da bụng. 

Không chỉ gây ngứa ngáy, khi tác động đến vùng bụng, các vấn đề về da kể trên sẽ gây ra các triệu chứng bao gồm:

  • Cảm giác nóng rát hoặc châm chích.
  • Da có hiện tượng bong tróc.
  • Các vết nứt trên da gây chảy máu.
  • Đỏ da.
  • Phát ban, nổi mề đay hoặc mụn nước trên da. 

Ngứa da bụng khi mang thai

Tình trạng ngứa da bụng đặc biệt phổ biến vào thai kỳ bởi đây là kết quả của sự thay đổi nồng độ hormone và kích thước của vùng bụng. Trong một vài trường hợp, cảm giác ngứa ngáy ở bụng khi mang thai có thể là dấu hiệu của tình trạng ứ mật trong thai kỳ, viết tắt là ICP. Tình trạng ICP thường xảy ra khi mật và dịch tiêu hóa không thể đào thải khỏi gan một cách thông thường. 

Ngứa bụng là tình trạng thường gặp ở phụ nữ mang thai
Ngứa bụng là tình trạng thường gặp ở phụ nữ mang thai

Ngứa bụng do ICP thường xuất hiện vào các giai đoạn muộn của thai kỳ. Ngoài ngứa bụng, tình trạng này còn có thể đi kèm với các triệu chứng như: 

  • Nước tiểu sậm màu. 
  • Phân sáng màu. 
  • Vàng da hoặc vàng mặt. 
  • Ăn không ngon. 
  • Buồn nôn

Do côn trùng cắn

Ngứa bụng kèm theo các nốt mụn đỏ trên da có thể là dấu hiệu của việc da bị côn trùng tấn công. Một số loại côn trùng như muỗi, rệp, bọ chét, kiến ba khoang… có chứa nọc độc. Khi nọc độc này tiếp xúc với vùng da bụng thì sẽ khiến da nổi ửng đỏ và ngứa ngáy.

Thông thường, ngứa do côn trùng cắn có thể tự khỏi nếu được chăm sóc đúng cách hoặc được bôi các loại thuốc kháng khuẩn đơn thuần như hồ nước, xanh metilen… Nhưng cũng có nhiều trường hợp do cơ địa, hoặc do lượng độc vào cơ thể nhiều, mà người bệnh xuất hiện một số triệu chứng nghiêm trọng như lở loét da, sốt… Lúc này sẽ cần phải đi khám để được kê thuốc điều trị.

Ngứa bụng do mãn kinh

Mãn kinh là thời điểm mà chu kỳ kinh nguyệt của phụ nữ kết thúc hoàn hoàn và cơ thể giảm sản xuất estrogen. Trong thời kỳ mãn kinh, với sự suy giảm của estrogen trong cơ thể, da bụng có thể trở nên khô sần hơn, kèm theo đó là cảm giác ngứa ngáy và khó chịu. 

Mãn kinh là thời điểm mà chu kỳ kinh nguyệt của phụ nữ kết thúc
Mãn kinh là thời điểm mà chu kỳ kinh nguyệt của phụ nữ kết thúc

Phản ứng với thuốc

Một số loại thuốc có thể gây ra phản ứng dị ứng trên da, bao gồm cả da bụng. Dị ứng do tác dụng phụ của thuốc thường được đặc trưng bằng các triệu chứng như phát ban, mẩn đỏ, ngứa ngáy… Để tránh các biến chứng nguy hiểm, dị ứng thuốc cần được can thiệp kịp thời bằng các biện pháp y tế chuyên khoa. 

Các nguyên nhân khác

Bên cạnh các nguyên nhân kể trên, ngứa bụng còn có thể là biểu hiện của các vấn đề sức khoẻ khác, ví dụ như:

  • Do khô da: Khô da do thay đổi thời tiết hoặc tiếp xúc với các loại hóa chất tẩy rửa mạnh là một trong những nguyên nhân thường gặp gây ra hiện tượng ngứa bụng. 
  • Thủy đậu: Đây là một căn bệnh do virus truyền nhiễm gây ra và thường phổ biến hơn ở trẻ nhỏ. Thuỷ đậu thường gây phát ban đỏ và ngứa trên da. Trong đó, da bụng là một trong những vị trí đầu tiên bị ảnh hưởng bởi thuỷ đậu. Ngoài ban đỏ, bệnh thuỷ đậu còn được đặc trưng bởi các triệu chứng như sốt, mệt mỏi, đau đầu, ăn không ngon…
  • Suy giáp: Là tình trạng tuyến giáp hoạt động kém, không sản xuất đủ hormone để kiểm soát quá trình trao đổi chất của cơ thể và bảo vệ làn da. Do đó, khi chức năng tuyến giáp bị suy giảm, da có thể bị khô và ngứa ngáy. Đồng thời, đi kèm với đó là các vấn đề như ớn lạnh, mệt mỏi, tăng cân mất kiểm soát, móng tay dễ gãy, nhịp tim chậm, giảm khả năng tập trung, tóc mỏng và khô. 
  • Ung thư: Là một nhóm lớn các bệnh phát triển khi các tế bào bất thường trong cơ thể phân chia một cách mất kiểm soát. Theo nghiên cứu, một số loại bệnh ung thư có thể khiến da trở nên khô sần và ngứa ngáy. Mặt khác, các phương pháp được sử dụng trong quá trình điều trị ung thư cũng có thể gây ra tình trạng ngứa da

Chẩn đoán tình trạng ngứa bụng

Để chẩn đoán tình trạng ngứa bụng, bác sĩ sẽ tiến hành các bước điều tra bệnh sử và kiểm tra thể chất cần thiết. Thông thường, người bệnh sẽ được hỏi các câu hỏi liên quan đến các vấn đề như:

  • Cơn ngứa bắt đầu xuất hiện từ khi nào?
  • Người bệnh có thường xuyên vệ sinh thân thể hay không?
  • Những loại sản phẩm chăm sóc da mà người bệnh đang sử dụng?
  • Người bệnh có bị dị ứng với các hóa chất, chất tẩy rửa và loại xà phòng nào hay không?
  • Người bệnh có đang gặp phải những vấn đề sức khỏe nào khác không?
  • Cơn ngứa có kèm theo các triệu chứng bất thường nào hay không?
Bạn nên đến bệnh viện thăm khám để được chẩn đoán và điều trị đúng cách
Bạn nên đến bệnh viện thăm khám để được chẩn đoán và điều trị đúng cách

Ngoài các câu hỏi kể trên, bằng cách quan sát bằng mắt thường, bác sĩ có thể nhận biết các dấu hiệu bất thường trên da, ví dụ như các vết sưng hoặc đỏ. Mặt khác, người bệnh cũng có thể được chỉ định làm các xét nghiệm chuyên khoa, bao gồm:

  • Xét nghiệm dị ứng: Xét nghiệm này thường được yêu cầu nếu bác sĩ nghi ngờ ngứa bụng là do dị ứng gây ra.
  • Sinh thiết da: Một mẫu da nhỏ từ bụng sẽ được kiểm tra bằng kính hiển vi để xác định các vấn đề bất thường và tác nhân gây ngứa. 
  • Xét nghiệm máu: Xét nghiệm máu có thể giúp bác sĩ kiểm tra được nồng độ hormone tuyến giáp và chức năng gan của người bệnh. 

Biện pháp điều trị tình trạng ngứa bụng

Lựa chọn điều trị ngứa bụng sẽ được lựa chọn dựa trên nguyên nhân gây ngứa, cụ thể như sau:

  • Côn trùng cắn: Để đẩy lùi tình trạng ngứa ngáy do côn trùng cắn, người bệnh có thể rửa vết cắn bằng xà phòng và nước rồi thoa kem dưỡng da calamine hoặc thuốc kháng histamin lên vùng da đó. Ngoài ra, người bệnh cũng có thể sử dụng thêm thuốc kháng histamin đường uống theo chỉ định của bác sĩ. 
  • Viêm da tiếp xúc: Bằng các xét nghiệm chuyên khoa, bác sĩ có thể xác định được chính xác các chất gây ra phản ứng viêm. Từ đó, bác sĩ sẽ chỉ định cho người bệnh một số loại thuốc kháng histamin đường uống hoặc kem steroid dạng bôi để làm giảm các triệu chứng.  
  • Bệnh vẩy nến: Đối với ngứa bụng do bệnh vẩy nến, người bệnh có thể được điều trị bằng các loại thuốc kê toa như corticosteroid, vitamin D, anthralin và retinoids dạng uống hoặc bôi tại chỗ. Bên cạnh đó, người bệnh cũng có thể được yêu cầu trị liệu bằng tia cực tím để làm chậm quá trình di chuyển của tế bào gây ra bệnh vẩy nến.
  • Thủy đậu: Thuỷ đậu thường được điều trị bằng các loại thuốc kháng virus kê toa như acyclovir (Valtrex, Zovirax). Đồng thời, để giảm thiểu cơn ngứa, người bệnh cũng có thể dùng kem dưỡng để thoa lên vùng da bị phát ban.
Điều trị ngứa bụng khi mang thai bằng thuốc
Điều trị ngứa bụng khi mang thai bằng thuốc
  • Tình trạng ICP khi mang thai: Thai phụ ngứa bụng do ICP có thể được điều trị bằng thuốc ursodiol (Actigall, Urso). Công dụng chính của loại thuốc này là làm giảm lượng mật trong máu, giảm ngứa và cải thiện các triệu chứng khác.  
  • Mãn kinh: Liệu pháp hormone là phương pháp thường được chỉ định trong điều trị ngứa bụng do mãn kinh. Tuy nhiên, phương pháp này vẫn tiềm ẩn một số rủi ro nhất định. Chính vì thế, người bệnh nên cân nhắc kỹ và thảo luận với bác sĩ trước khi tiến hành. 
  • Suy giáp: Trong trường hợp ngứa bụng kèm theo các dấu hiệu của suy giáp, bác sĩ có thể kê cho người bệnh một số loại hormone tuyến giáp tổng hợp.
  • Ung thư: Đối với ngứa bụng do bệnh ung thư, người bệnh sẽ được điều trị kết hợp bằng nhiều phương pháp, từ hoá trị, xạ trị cho đến phẫu thuật.

Cách xoa dịu tạm thời các cơn ngứa ở bụng tại nhà

Trong trường hợp các cơn ngứa không dai dẳng và quá nghiêm trọng, người bệnh có thể thử áp dụng một số cách xử lý tại nhà trước khi điều trị y tế. Bao gồm những cách sau đây:

  • Dùng kem dưỡng ẩm: Kem dưỡng ẩm sẽ có tác dụng cấp ẩm, làm mềm da. Khi da không bị khô thì các triệu chứng ngứa ngáy cũng sẽ được cải thiện. Tuy nhiên, cần lưu ý lựa chọn kem dưỡng ẩm có nguồn gốc tự nhiên, không chứa nhiều hóa chất và hương liệu, sẽ gây kích ứng các tổn thương da.
  • Chườm lạnh lên bụng: Ngay khi cơn ngứa ngáy xuất hiện, bạn hãy thử dùng một túi đá và chườm lên vùng da bụng bị ngứa. Nhiệt độ lạnh sẽ làm co mạch máu và làm xoa dịu tạm thời tình trạng nổi mẩn đỏ, ngứa ngáy trên da. Nên thực hiện chườm lạnh trong khoảng 15 phút để có hiệu quả.
  • Tắm bột yến mạch: Trong yến mạch có chứa nhiều chất Phenol, Axit Folic và vitamin E. Chúng có khả năng chống oxy hóa, tái tạo và phục hồi các tổn thương ngoài da khá tốt. Vì vậy, khi bị ngứa, bạn có thể pha nước bột yến mạch để tắm rửa hàng ngày, giúp giảm thiểu tình trạng ngứa ngáy, nổi mẩn đỏ.
Thoa kem dưỡng ẩm hàng ngày để chống da bị khô ngứa
Thoa kem dưỡng ẩm hàng ngày để chống da bị khô ngứa

Ngăn ngừa tình trạng ngứa da vùng bụng

Tình trạng ngứa bụng hoàn toàn có thể phòng tránh được một cách chủ động bằng các biện pháp sau đây:

  • Không tắm bằng nước quá nóng hoặc nước quá lạnh sẽ khiến da bị kích thích, gây ngứa nhiều hơn
  • Sử dụng kem dưỡng ẩm hàng ngày để giúp da không bị khô ngứa. 
  • Không dùng các loại xà phòng, mỹ phẩm… có chứa nhiều hóa chất, hương liệu gây kích ứng hay ảnh hưởng đến da.
  • Trang bị máy tạo độ ẩm không khí cho không gian sống của mình, giúp da dễ dàng hô hấp và đỡ bị khô hơn.
  • Lựa chọn các loại trang phục có chất liệu mềm và thoáng khí, chẳng hạn như cotton hoặc lụa để mặc hàng ngày, tránh khiến cho da bị bí bách. 
  • Uống nhiều nước, ít nhất là 2 lít mỗi ngày, giúp cơ thể được tăng cường trao đổi chất, đẩy độc tố ra bên ngoài. 
  • Bổ sung nhiều rau xanh, hoa quả có nhiều khoáng chất, vitamin, giúp tăng đề kháng, phòng chống và đẩy lùi bệnh.

Ngứa bụng không phải là một vấn đề sức khoẻ quá nghiêm trọng và hoàn toàn có thể phòng tránh được. Tuy nhiên, người bệnh cũng không nên chủ quan bởi đây có thể là dấu hiệu để nhận biết các căn bệnh nguy hiểm. Chính vì vậy, khi tình trạng ngứa bụng kéo dài và không có dấu hiệu thuyên giảm, người bệnh nên đến ngay các cơ sở y tế để được thăm khám, kiểm tra. 

Ngày đăng: 23/07/2020 - Cập nhật lúc: 9:12 Chiều , 23/07/2020

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Lương y Đỗ Minh Tuấn hiện là người đứng đầu Nhà thuốc Đỗ Minh Đường. Ông tốt nghiệp Học viện y dược học cổ truyền Việt Nam, là đời thừa kế thứ 5 của dòng họ Đỗ Minh phát triển những bài thuốc Đông y gia truyền của dòng họ.

Bác sĩ Đỗ Minh Tuấn tốt nghiệp Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam. Ông Tuấn là học trò của PGS.TS Lê Lương Đống (Nguyên PGĐ Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam, Nguyên Vụ trưởng Vụ YHCT). Ông từng công tác tại Bệnh viện 103, đảm nhận vai trò Phó giám đốc phụ trách chuyên môn tại Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng thuốc dân tộc. Hiện nay, bác sĩ Đỗ Minh Tuấn là Giám đốc phụ trách chuyên môn Nhà thuốc Đỗ Minh Đường.

Ông là người rất tận tâm với nghề, luôn lắng nghe những mối băn khoăn của người bệnh nhằm hiểu được vấn đề trong căn bệnh của họ để điều chỉnh thành phần, liều lượng trong các bài thuốc và tìm ra phương pháp điều trị bệnh nhanh chóng, hiệu quả nhất.

Về tác giả
Chat với chúng tôi