Tìm hiểu 7 nguyên nhân gây ngứa mu bàn chân và gợi ý cách chữa

Đa số các trường hợp ngứa mu bàn chân không đáng lo ngại và có thể tự hết ngứa mà không cần can thiệp y tế. Nhưng bạn cũng không nên chủ quan vì có nhiều bệnh lý nghiêm trọng cũng gây ra triệu chứng ngứa mu bàn chân, nổi mẩn, nổi mụn hay bỏng rát da. Bài viết sau đây sẽ mang đến thông tin hữu ích về tình trạng này.

Ngứa mu bàn tay và ngứa mu bàn chân là bệnh gì?

Mu bàn tay, bàn chân là phần da khá mỏng và nhạy cảm. Khi mồ hôi tiết ra nhiều kết hợp với môi trường bí bách dễ khiến da bị kích ứng, ngứa ngáy. Và nếu tình trạng này kéo dài từ 5 – 7 ngày mà không có dấu hiệu thuyên giảm thì đó có thể là dấu hiệu cảnh báo bạn đang mắc phải 1 trong các bệnh da liễu sau đây:

Ngứa mu bàn tay, bàn chân dai dẳng không dứt là bệnh gì?
Ngứa mu bàn tay, bàn chân dai dẳng không dứt là bệnh gì?

Bệnh viêm da cơ địa

Bệnh viêm da cơ địa còn được gọi là bệnh chàm, chàm eczema. Bệnh này thường gặp nhất ở trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và người lớn có cơ địa da nhạy cảm. Nhiều trường hợp trẻ bị chàm thể nhẹ có thể tự khỏi khi lớn lên nhưng cũng không ít người phải “chung sống” với bệnh chàm suốt đời. Để nhận biết ngứa mua bàn tay, bàn chân có phải do bệnh viêm da cơ địa, chàm gây ra không, bạn có thể dựa vào những triệu chứng kèm theo như:

  • Da khô ráp, nhạy cảm, dễ kích ứng
  • Cảm giác ngứa châm chích, rát da
  • Vào những ngày thời tiết lạnh, hanh khô da bị nứt nẻ, bong vảy trắng
  • Nổi mẩn đỏ li ti, càng gãi càng dễ trầy xước, tiết dịch đau xót

Bệnh vảy nến

Vảy nến là bệnh da liễu khá phổ biến ở người trưởng thành. Trung bình thời gian để tế bào da mới hình thành, sinh trưởng cho tới khi chết đi là khoảng 28 – 30 ngày. Nhưng ở những người bị bệnh vảy nến, hệ miễn dịch yếu kém, tạo điều kiện cho các tác nhân gây hại tấn công liên tục vào tế bào da, khiến vòng tuần hoàn của tế bào da nhanh gấp 8 – 10 lần bình thường. Tức là chỉ khoảng 3 – 4 ngày. Tế bào da chết liên tục tích tụ lại thành những lớp vảy trắng bong tróc, kết hợp với sự tấn công của vi khuẩn trên bề mặt da hình thành viêm, sưng, đỏ rát vừa đau vừa ngứa.

Để nhận biết tình trạng ngứa mu bàn chân có phải là triệu chứng của bệnh vảy nến hay không, bạn có thể dựa vào hình dáng và màu sắc của vùng da bị tổn thương:

  • Tổn thương da trên mu bàn chân có dạng hình tròn như đồng xu, có ranh giới rõ ràng với vùng da lành lặn xung quanh
  • Da sưng đỏ hoặc ửng hồng, ngứa rát
  • Da bị nứt nẻ, bong vảy, có thể rỉ máu hoặc tiết dịch trong gây đau đớn cho người bệnh
  • Ngoài triệu chứng về da, người bị vảy nến còn bị sưng đau và cứng khớp

Bệnh mề đay mẩn ngứa

Khi trên tay, chân nổi các mảng sần phù, gây cảm giác ngứa ngáy, khó chịu thì đó có thể là triệu chứng của bệnh mề đay mẩn ngứa. Tay, chân và mặt là những vị trí dễ nổi mề đay nhất. Mề đay có thể xuất hiện trong vài giờ hoặc vài ngày trước khi tự biến mất mà không cần can thiệp y tế. Tuy nhiên, một số trường hợp mề đay mãn tính, bệnh sẽ tái phát theo mùa và có biểu hiện ngứa ngáy nặng hơn.

ngứa mu bàn chân do viêm da cơ địa ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ
Ngứa mu bàn chân do viêm da cơ địa ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ

Bệnh viêm da tiếp xúc

Bệnh thường xảy ra ở những người có cơ địa dị ứng tự nhiên với các dị nguyên như: thực phẩm, hóa chất tẩy rửa, sự thay đổi nhiệt độ, độ ẩm thất thường. Khi cơ thể tiếp nhận dị nguyên, hệ miễn dịch sẽ “phát tín hiệu” phản ứng lại với chúng bằng cách tác động gây ra cảm giác ngứa da dữ dội, có thể nổi mẩn sưng nề hoặc không; hắt hơi, sổ mũi, ngạt mũi, buồn nôn, nôn ói, hoa mắt chóng mặt. Quan sát vùng mu bàn tay, bàn chân do viêm da tiếp xúc sẽ thấy da bị kích ứng chuyển màu hồng, ửng đỏ, nhạy cảm hơn, ngứa dữ dội hoặc ngứa rát da.

Bệnh nấm da chân

Bệnh nấm da chân cũng có thể là nguyên nhân gây ra cảm giác ngứa mu bàn chân cho bạn. Tác nhân gây bệnh chủ đạo là nấm Trichophyton rubrum, ngoài ra một số trường hợp là do nhiễm nấm candida (thường gặp hơn cả ở vùng kẽ ngón chân, ngón tay). Những triệu chứng sau đây sẽ giúp bạn nhận biết rõ bệnh nấm da chân:

  • Da chân đóng vảy trắng, bong tróc thành từng mảng
  • Tổn thương da lan rộng nhanh chóng, thường lan từ phần kẽ ngón chân ra lòng bàn chân, gót chân, mu bàn chân
  • Người bệnh có cảm giác ngứa mu bàn tay, mu bàn chân, ngứa da dữ dội, càng gãi càng làm cho da dễ bị lở loét, nứt nẻ
  • Trường hợp nấm nặng còn mọc mụn nước nhỏ li ti, dễ vỡ, tiết dịch trong đau rát
  • Đặc biệt những người có hệ thống miễn dịch yếu kém, người bị bệnh tiểu đường rất dễ bị lở loét da chân, khó lành lặn, dễ tái phát
nấm da chân
Cảm giác ngứa do nấm da chân rất dữ dội

Nhiễm ký sinh trùng – ghẻ

Có thể nói bị ghẻ là “cơn ác mộng” đối với nhiều người vì cảm giác ngứa liên hồi không dứt, bệnh khó chữa trị dứt điểm và dễ tái phát. Bệnh ghẻ lây nhiễm do bệnh nhân tiếp xúc với nguồn nước có ký sinh trùng ghẻ Sarcoptes scabiei hominis hoặc lây trực tiếp từ người bị bệnh ghẻ. Dấu hiệu nhận biết bệnh này rất rõ ràng, đó là hiện tượng nổi từng đám mụn nước ngứa dữ dội ở các vùng da mỏng như kẽ ngón tay, ngón chân, mu bàn chân, rốn, kẽ mông… Đặc biệt, cảm giác ngứa do bệnh ghẻ gây ra vô cùng dữ dội, ngứa nhiều về đêm.

Người bệnh thường không kìm chế được, gãi nốt ghẻ làm chúng vỡ ra càng lan rộng hơn. Mặc dù vết lở loét của bệnh ghẻ không đáng lo ngại nhưng về lâu dài nếu không được điều trị triệt để thì người bệnh sẽ phải đối mặt với biến chứng viêm cầu thận cấp rất nguy hiểm.

Các nguyên nhân khác gây ngứa mu bàn tay, bàn chân

Nếu bạn chỉ bị ngứa mu bàn tay, bàn chân mà không kèm theo hiện tượng đỏ rát da, nổi mụn nước, nổi ban đỏ thì có thể nguyên nhân không đến từ bệnh da liễu. Một số nguyên nhân có thể kể đến như:

  • Da khô, thiếu ẩm: Thường gặp nhất vào mùa đông, thời tiết hanh khô khiến bề mặt da bị kích ứng, ngứa râm ran, quan sát bằng mắt thường thấy rõ hiện tượng da bị nẻ
  • Thay đổi nội tiết đột ngột: Tình trạng này thường xảy ra ở phụ nữ có thai và phụ nữ sau sinh. Nội tiết thay đổi mạnh trong quá trình mang thai và sau khi sinh con xong khiến da bị ảnh hưởng rõ rệt.
  • Bệnh xơ gan ứ mật: Nếu bạn bị ngứa mu bàn chân trong thời gian dài, ngứa dai dẳng không dứt và kèm theo các triệu chứng như: vàng da, khô môi, khô mắt, cơ thể uể oải, nước tiểu vàng sậm… thì khả năng cao là bạn đang mắc bệnh xơ gan, ứ mật.
phụ nữ có thai bị ngứa phù chân
Phụ nữ có thai rất dễ bị phù chân, ngứa mu bàn chân vào 3 tháng cuối thai kỳ

Ngứa mu bàn chân khi nào cần đi khám?

Tình trạng ngứa mu bàn chân đơn thuần không gây ra nguy hiểm cho sức khỏe nhưng lại ảnh hưởng lớn tới tâm lý và đời sống của người bệnh. Cảm giác ngứa dù râm ran hay dữ dội cũng khiến người bệnh bứt rứt khó chịu không yên. Không ít người chia sẻ rằng họ thậm chí còn bị mất ngủ vì ngứa mu bàn chân về đêm.

Đa phần tình trạng ngứa mu bàn chân do da bị kích ứng, dị ứng có thể tự hết sau một vài giờ, một vài ngày mà không cần điều trị. Nhưng nếu đi kèm những triệu chứng sau đây thì tốt nhất bạn nên đi khám chuyên khoa da liễu để có hướng điều trị phù hợp:

  • Ngứa dai dẳng từ 5 – 7 ngày trở lên không cải thiện được bằng các biện pháp chăm sóc da tại nhà
  • Ngứa kèm nổi mụn nước, mụn mủ hoặc mẩn đỏ dày đặc
  • Da viêm sưng tấy, lở loét đau rát
  • Cảm giác ngứa nhiều về đêm khiến bạn mất ngủ, stress
  • Có hiện tượng sốt nhẹ về chiều tối

Các triệu chứng này cảnh báo bạn không chỉ bị ngứa mu bàn chân thông thường mà có khả năng bị viêm nhiễm, nhiễm trùng nguy hiểm, không nên trì hoãn thời gian điều trị.

Cách xử lý khi bị ngứa mu bàn chân

Ngay khi nhận thấy hiện tượng ngứa mu bàn chân, bạn có thể áp dụng các mẹo dân gian để giảm kích ứng da, giảm ngứa ngáy nhanh chóng. Trường hợp ngứa do bệnh da liễu thì bạn sẽ cần dùng thuốc tây hoặc thuốc đông y trị bệnh tùy theo loại bệnh lý và mức độ ngứa bạn đang gặp phải.

Áp dụng mẹo dân gian chữa ngứa tại nhà

Để cải thiện tình trạng ngứa mu bàn chân, giảm kích ứng da, làm dịu da, bạn có thể áp dụng một số mẹo đơn giản sau đây:

  • Chườm lạnh: Lấy 1, 2 viên đá lạnh cho vào khăn sạch, bọc lại rồi chườm nhẹ lên bề mặt da. Nhiệt độ thấp sẽ giúp giảm kích ứng, ngứa ngáy trên da. Cách này áp dụng cho các trường hợp ngứa mu bàn chân thông thường, không do bệnh da liễu hay bệnh lý tiềm ẩn nào khác. Lưu ý không được chườm trực tiếp đá lạnh lên da vì có thể gây ra hiện tượng bỏng lạnh.
chườm lạnh giảm ngứa
Chườm đá lạnh giảm ngứa mu bàn chân
  • Ngâm chân bằng nước lá trầu không: Trong lá trầu không có thành phần saponin được đánh giá là chất kháng sinh, kháng viêm tự nhiên hoạt tính mạnh. Tinh chất lá trầu không sẽ tiêu diệt vi khuẩn, nấm gây ngứa da. Để kiểm soát tốt cảm giác ngứa mu bàn chân, bạn đun nước lá trầu không rồi dùng ngâm rửa chân hàng ngày, tốt nhất nên ngâm trước khi đi ngủ.
  • Đắp lá bạc hà: Trong lá bạc hà có thành phần kháng viêm, kháng khuẩn rất tốt nên có thể dùng để giảm ngứa da, kiểm soát cơn ngứa hiệu quả. Lá bạc hà thích hợp dùng cho trường hợp bị ngứa ở mu bàn chân do bệnh mề đay mẩn ngứa gây ra. Cách thực hiện đơn giản, bạn giã nát 1 nắm lá bạc hà tươi, đắp lên mu bàn chân khoảng 15 – 20 phút rồi rửa lại với nước sạch.

Chữa ngứa mu bàn chân bằng thuốc Tây y

Nếu đã xác định được tình trạng ngứa mu bàn chân là do bệnh da liễu nào gây ra, bạn có thể lựa chọn chính xác được loại thuốc tây điều trị hiệu quả. Nhưng không phải ai cũng có thể tự nhận biết được tình trạng sức khỏe của mình. Khi bị ngứa, bạn có thể tham khảo một số loại thuốc tây không cần kê đơn sau đây để cải thiện cảm giác ngứa da:

  • Thuốc bôi ngoài da corticoid: hoạt chất kháng viêm thẩm thấu sâu vào da sẽ cho hiệu quả giảm ngứa nhanh chóng. Các loại thuốc bôi phổ biến là: Triamcinoclone, Phenergan, Flucinar, Enote, Eumovate Cream…
  • Thuốc uống kháng histamine: loại thuốc này thường dùng cho các trường hợp bị ngứa da nói chung, ngứa mu bàn chân nói riêng do dị ứng, viêm da tiếp xúc, viêm da cơ địa, thụ thể histamine tăng cao đột ngột. Các loại thuốc kháng histamine trị ngứa phổ biến là: Hydroxyzine, Diphenhydramine, Chlopheniramin, Loratadine, Cetirizin,…
  • Thuốc kháng sinh đường uống: Nếu có hiện tượng ngứa mu bàn chân kèm sưng đỏ, viêm, lở loét thì các loại thuốc kháng sinh sẽ giúp bạn. Tuy nhiên kháng sinh cần được dùng đúng lúc, đúng chỗ và quan trọng nhất là đúng bệnh. Do đó bạn không nên tự ý mua kháng sinh khi chưa thăm khám và chưa có chỉ định của bác sĩ điều trị.
Thuốc bôi ngoài da có chứa hoạt chất kháng viêm, giúp giảm ngứa nhanh chóng
Thuốc bôi ngoài da có chứa hoạt chất kháng viêm, giúp giảm ngứa nhanh chóng

Thuốc Tây y giúp cải thiện nhanh chóng cảm giác ngứa ngáy khó chịu ở mu bàn chân. Bạn sẽ thấy bớt ngứa rõ rệt chỉ sau một thời gian ngắn dùng thuốc. Nhưng hiệu quả nhanh thường đi kèm tác dụng phụ không mong muốn. Hãy liên lạc ngay với bác sĩ khi có biểu hiện buồn nôn, nôn ói, hoa mắt chóng mặt hoặc bất cứ biểu hiện bất thường nào khi dùng thuốc.

Chữa ngứa mu bàn chân bằng thuốc Đông y

Từ dược liệu tự nhiên, các bài thuốc Đông y chữa ngứa da, ngứa mu bàn chân phần lớn không gây ra tác dụng phụ không mong muốn cho sức khỏe. Theo y học cổ truyền dân tộc, triệu chứng ngứa, nổi mẩn, nổi mụn phần lớn là do cơ thể tích tụ nhiều độc tố, chưa được đào thải ra bên ngoài. Vì vậy, cần phải điều trị tận gốc, thanh nhiệt giải độc chứ không phải chỉ cải thiện triệu chứng ngoài da.

Các vị thuốc sau thường được sử dụng kết hợp thành bài thuốc Đông y chữa ngứa da, ngứa mu bàn chân hiệu quả:

  • Bồ công anh
  • Ngải diệp
  • Xuyên khung
  • Bạch chỉ
  • Kinh giới
  • Rau má
  • Kim ngân hoa
  • Sinh địa
  • Cỏ mần trầu

Tùy vào từng loại bệnh mà các thầy thuốc Đông y sẽ định lượng vị thuốc tạo nên những thang thuốc phù hợp với người bệnh. Thuốc Đông y không có tác dụng phụ cần thời gian điều trị lâu dài nên người bệnh phải kiên trì mới thấy được hiệu quả rõ rệt.

Thuốc Đông y chữa ngứa bằng cách tiêu viêm, thanh nhiệt, giải độc, chữa trị từ bên trong
Thuốc Đông y chữa ngứa bằng cách tiêu viêm, thanh nhiệt, giải độc, chữa trị từ bên trong

Biện pháp phòng tránh ngứa mu bàn chân

Nếu không chăm sóc da cẩn thận cũng như tăng cường sức đề kháng tự nhiên tốt, bạn có thể bị tái phát ngứa mu bàn chân nhiều lần. Để đề phòng tái phát, bạn nên lưu ý những điều sau đây:

  • Giữ gìn vệ sinh tay, chân sạch sẽ, cân nhắc khi sử dụng xà phòng hay mỹ phẩm có khả năng kích ứng ngứa da chân
  • Với những người bị viêm da tiếp xúc, nên thường xuyên đi tất mỏng để tránh cọ xát hay tiếp xúc với dị nguyên
  • Luôn nhớ uống nhiều nước, ăn nhiều rau xanh, trái cây tươi – đây là biện pháp tăng cường sức đề kháng tự nhiên an toàn và hiệu quả
  • Dưỡng ẩm cho da mu bàn chân hàng ngày bằng cách bôi kem dưỡng ẩm phù hợp với da của bạn
  • Khi cần dùng thuốc bôi trị ngứa mu bàn chân, hãy đảm bảo rửa tay sạch sẽ trước và sau khi bôi thuốc

Như vậy, ngứa mu bàn chân là dấu hiệu tiềm ẩn nhiều bệnh da liễu cần điều trị càng sớm càng tốt. Hy vọng rằng những chia sẻ trong bài viết trên đây sẽ giúp những người bị ngứa mu bàn chân biết được cách xử lý phù hợp và hiệu quả.

Bài viết cùng chủ đề:

Ngày đăng: 21/07/2020 - Cập nhật lúc: 9:18 Chiều , 21/07/2020

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Lương y Đỗ Minh Tuấn hiện là người đứng đầu Nhà thuốc Đỗ Minh Đường. Ông tốt nghiệp Học viện y dược học cổ truyền Việt Nam, là đời thừa kế thứ 5 của dòng họ Đỗ Minh phát triển những bài thuốc Đông y gia truyền của dòng họ.

Bác sĩ Đỗ Minh Tuấn tốt nghiệp Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam. Ông Tuấn là học trò của PGS.TS Lê Lương Đống (Nguyên PGĐ Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam, Nguyên Vụ trưởng Vụ YHCT). Ông từng công tác tại Bệnh viện 103, đảm nhận vai trò Phó giám đốc phụ trách chuyên môn tại Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng thuốc dân tộc. Hiện nay, bác sĩ Đỗ Minh Tuấn là Giám đốc phụ trách chuyên môn Nhà thuốc Đỗ Minh Đường.

Ông là người rất tận tâm với nghề, luôn lắng nghe những mối băn khoăn của người bệnh nhằm hiểu được vấn đề trong căn bệnh của họ để điều chỉnh thành phần, liều lượng trong các bài thuốc và tìm ra phương pháp điều trị bệnh nhanh chóng, hiệu quả nhất.

Về tác giả
Chat với chúng tôi