Vô Sinh Nam: Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Cách Chữa Để Có Con

Vô sinh nam là vấn đề nan giải, ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống của nhiều vợ chồng trẻ. Hơn nữa, tình trạng vô sinh ở nam giới đang có xu hướng gia tăng. Do đó, việc tìm hiểu nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị và phòng ngừa căn bệnh này cho phái mạnh là cực kỳ quan trọng.

Vô sinh nam là như thế nào? Đối tượng thường gặp?

Vô sinh là hiện tượng không thể thụ thai hoặc không có khả năng sinh sản ở các cặp vợ chồng quan hệ tình dục thường xuyên và không dùng biện pháp bảo vệ. Vô sinh ở nam giới là hiện tượng người đàn ông không có khả năng thụ tinh hoặc không thể làm cho một người phụ nữ mang thai. 

Vô sinh ở nam giới là vấn đề gây phiền muộn ở nhiều người
Vô sinh ở nam giới là vấn đề gây phiền muộn ở nhiều người

Theo chuyên gia, vô sinh nam được chia thành 2 loại chính sau đây: 

  • Vô sinh nam nguyên phát: Là tình trạng nam giới không thể khiến bạn tình mang thai dù quan hệ tình dục thường xuyên và không sử dụng các biện pháp bảo vệ, tránh thai.
  • Vô sinh nam thứ phát: Là tình trạng nam giới có khả năng thụ tinh và tạo ra phôi thai nhưng thai rất dễ bị động và sẩy. 

Các đối tượng sau đây có nguy cơ cao mắc bệnh vô sinh:

  • Người hút thuốc lá. 
  • Người thường xuyên tiêu thụ rượu, bia, chất kích thích, chất cấm
  • Người thừa cân, béo phì. 
  • Người mắc chứng trầm cảm hoặc thường xuyên căng thẳng, mệt mỏi.
  • Người có các vấn đề liên quan đến nhiễm trùng. 
  • Người thường xuyên tiếp xúc, phơi nhiễm với các hoá chất độc hại. 
  • Người bị rối loạn chức năng di truyền hoặc sinh sản. 
  • Người từng trải qua phẫu thuật, xạ trị, hoá trị hoặc dùng một số loại thuốc đặc trị. 
  • Người có tiền sử về các căn bệnh mãn tính hoặc khối u. 
  • Nam giới từng phẫu thuật bụng, xương chậu hoặc thắt ống dẫn tinh.
  • Nam giới có tiền sử tinh hoàn ẩn hoặc chấn thương tinh hoàn.
Người béo phì thường có nguy cơ cao bị vô sinh
Người béo phì thường có nguy cơ cao bị vô sinh

Nguyên nhân gây vô sinh nam 

Vô sinh ở nam giới có thể xuất phát từ nguyên nhân bên trong hoặc nguyên nhân bên ngoài. Trong đó, nguyên nhân bên ngoài thường đến từ lối sống thiếu khoa học của người bệnh.

Nguyên nhân bên trong

Vô sinh ở nam giới có thể xuất phát từ các vấn đề bệnh lý. Trong đó, phổ biến nhất là các tình trạng sức khỏe sau đây: 

  • Giãn tĩnh mạch thừng tinh: Đây là nguyên nhân gây vô sinh hàng đầu ở nam giới. Không chỉ gây ảnh hưởng đến chức năng điều hòa nhiệt độ ở tinh hoàn, tình trạng này còn gây suy giảm số lượng, chất lượng và chức năng của tinh trùng. 
  • Các bệnh lý nhiễm trùng: Các bệnh lý nhiễm trùng như viêm tinh hoàn, viêm mào tinh hoàn, HIV, lậu… cũng là những nguyên nhân gây ra vô sinh nam. Những căn bệnh này thường cản trở quá trình sản xuất tinh trùng và gây ảnh hưởng đến chất lượng của tinh trùng. 
  • Hiện tượng xuất tinh ngược: Là hiện tượng tinh dịch di chuyển ngược vào bàng quang thay vì xuất ra ngoài. Nguyên nhân gây xuất tinh ngược thường là do nam giới mắc các bệnh như tiểu đường, viêm tuyến tiền liệt, các bệnh lý về niệu đạo… Ngoài ra, trong trường hợp bị chấn thương tuỷ sống, nam giới có thể mất khả năng xuất tinh dù tinh trùng vẫn được sản xuất bình thường.
  • Tinh hoàn ẩn: Tinh hoàn ẩn là tình trạng tinh hoàn sẽ không di chuyển xuống bìu. Điều này sẽ gây ra những ảnh hưởng đến khả năng sản xuất tinh trùng, thậm chí là gây vô sinh.
  • Tinh trùng bị kháng thể tấn công: Do nhầm tưởng tinh trùng là tế bào gây hại, các kháng thể có thể tấn công và tiêu diệt tinh trùng.
  • Mất cân bằng nội tiết tố: Tình trạng suy sinh dục nam xảy ra có thể do sự rối loạn ở tinh hoàn, tuyến thượng thận, tuyến yên, tuyến giáp và các tuyến dưới đồi. 
  • Các khối u trong cơ thể: Khối u và các tế bào ung thư có thể gây ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của nam giới. Bên cạnh đó, các phương pháp điều trị khối u và ung thư như xạ trị, hóa trị cũng gây ra tác động tương tự. 
  • Các vấn đề liên quan đến ống dẫn tinh: Ống dẫn tinh có thể gặp nhiều vấn đề trục trặc sau như chấn thương, phẫu thuật, nhiễm trùng hoặc các tình trạng bất thường khác.
Nam giới bị bệnh Celiac có thể dẫn đến vô sinh
Nam giới bị bệnh Celiac có thể dẫn đến vô sinh
  • Do rối loạn nhiễm sắc thể: Thông thường, nam giới sẽ mang 1 nhiễm sắc thể X và 1 nhiễm sắc thể Y. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, người nam sẽ mang 2 nhiễm sắc thể XX và 1 nhiễm sắc thể Y. Tình trạng này sẽ gây ra các bất thường ở cơ quan sinh dục nam, thậm chí là gây vô sinh. 
  • Bệnh Celiac: Celiac là một dạng rối loạn tiêu hóa do nhạy cảm với Gluten. Theo nghiên cứu, căn bệnh này cũng là một trong những nguyên nhân gây tình trạng vô sinh nam. 
  • Sử dụng một số loại thuốc trong thời gian dài: Việc sử dụng các loại thuốc Testosterone, Steroid, thuốc xạ trị (hóa trị) ung thư, thuốc chống nấm, thuốc chống viêm loét… trong thời gian kéo dài có thể gây ảnh hưởng đến khả năng sản xuất tinh trùng. 
  • Biến chứng phẫu thuật: Nam giới từng làm các phẫu thuật cắt ống dẫn tinh, điều trị thoát vị ben, phẫu thuật bìu, tinh hoàn, cắt tuyến tiền liệt hoặc điều trị ung thư sẽ tăng nguy cơ bị vô sinh do rối loạn sản xuất tinh trùng. 

Nguyên nhân bên ngoài

Bên cạnh các vấn đề bệnh lý, vô sinh ở nam giới còn xuất phát từ các tác động bên ngoài như: 

  • Tuổi tác: Nguy cơ vô sinh thường tỷ lệ thuận với độ tuổi. Điều này đồng nghĩa với việc tuổi càng cao thì khả năng vô sinh càng cao. Do đó, nguy cơ vô sinh ở đàn ông sau tuổi 40 thường cao hơn so với đàn ông trẻ tuổi
  • Dùng chất kích thích: Rượu, bia, thức uống chứa caffein, thuốc lá hay những chất gây nghiện đều là tác nhân làm suy giảm chất lượng tinh trùng và tăng nguy cơ mắc chứng rối loạn cương dương.  
  • Môi trường: Thường xuyên tiếp xúc với các hoá chất độc hại hoặc các kim loại nặng như dung môi hữu cơ, thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ, sơn, chì… hay các bức xạ, tia X.  
  • Nguyên nhân khác: Ít vận động, suy dinh dưỡng, nhẹ cân hoặc thừa cân, béo phì, căng thẳng, lo âu quá độ, nhiệt độ tinh hoàn quá cao…

Triệu chứng vô sinh

Triệu chứng vô sinh ở nam thường rất khó nhận biết bằng mắt thường. Tuy nhiên, nếu chú ý, nam giới vẫn có thể nhận ra dấu hiệu của vô sinh qua những biểu hiện sau: 

  • Tinh hoàn sưng đau hoặc có khối u bất thường.
  • Tuyến vú có dấu hiệu tăng trưởng không rõ nguyên nhân.
  • Gặp các vấn đề liên quan đến tình dục như khó hoặc xuất tinh ít, rối loạn cương dương, thời gian cương cứng của dương vật ngắn hơn bình thường, suy giảm ham muốn. 
  • Có dấu hiệu giảm hoặc rụng lông ở mặt và nhiều vị trí trên cơ thể. 
  • Số lượng tinh trùng thấp (<15 triệu tinh trùng/ 1 ml tinh dịch).
  • Bị bệnh viêm đường hô hấp và thường xuyên bị tái phát nhiều lần.
  • Mất dần khả năng nhận biết các mùi hương.
Số lượng tinh trùng ít là một biểu hiện của vô sinh
Số lượng tinh trùng ít là một biểu hiện của vô sinh

Chẩn đoán vô sinh nam

Bệnh nhân có thể xác định được nguyên nhân gây vô sinh nam nhờ vào quá trình chẩn đoán. Các kết quả kiểm tra và xét nghiệm trong quá trình cũng giúp bác sĩ đưa ra phương án điều trị phù hợp nhất cho người bệnh.

Khám sức khỏe tổng quát

Thông thường, trước khi chẩn đoán chuyên sâu, bệnh nhân sẽ được khám sức khỏe tổng quát. Các bác sĩ sẽ tiến hành điều tra bệnh sử, trong đó có các bệnh lý có thể gây vô sinh như: 

  • Chấn thương tinh hoàn hoặc xoắn tinh hoàn.  
  • Các bệnh lý nhiễm trùng như quai bị hoặc viêm mào tinh hoàn. 

Ngoài ra, bác sĩ cũng sẽ yêu cầu người bệnh khai báo về các loại thuốc đã và đang sử dụng, chế độ sinh hoạt tình dục, tần suất và thời gian quan hệ. Sau khi điều tra bệnh sử, bệnh nhân sẽ được kiểm tra các bộ phận thuộc cơ quan sinh sản như dương vật, bìu, tinh hoàn, ống dẫn tinh… và các bộ phận lân cận. Đồng thời, bác sĩ cũng tiến hành đo nhịp tim và thể tích của tinh hoàn để ra chẩn đoán. 

Xét nghiệm vô sinh

Trong chẩn đoán vô sinh ở nam, bệnh nhân sẽ phải trải qua các xét nghiệm quan trọng như: 

  • Phân tích tinh dịch: Đây là bước giúp xác định số lượng, chất lượng và các bệnh lý liên quan đến tinh trùng. Để có kết quả phân tích chính xác, bệnh nhân phải ngừng quan hệ ít nhất là 7 ngày trước khi lấy mẫu. Trong trường hợp kết quả tinh dịch là bình thường, bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra “bạn tình” của bệnh nhân trước khi làm các xét nghiệm vô sinh nam khác.
  • Siêu âm bìu: Đây là xét nghiệm nhằm kiểm tra tình trạng giãn tĩnh mạch thừng tinh và các vấn đề bên trong tinh hoàn.
  • Xét nghiệm nội tiết tố: Bệnh nhân sẽ được kiểm tra tinh hoàn, vùng dưới đồi, và tuyến yên. Xét nghiệm này sẽ giúp xác định các vấn đề liên quan đến nội tiết tố và nồng độ Testosterone. 
  • Xét nghiệm di truyền: Xét nghiệm này được thực hiện nhằm kiểm tra tình trạng nhiễm sắc thể và các dấu hiệu bất thường trong di truyền. 
  • Xét nghiệm nước tiểu sau khi xuất tinh: Xét nghiệm nước tiểu sẽ giúp kiểm tra số lượng tinh trùng có trong nước tiểu. Đồng thời, đây cũng là phương pháp để chẩn đoán hiện tượng xuất tinh ngược.
Xét nghiệm nước tiểu giúp chẩn đoán tình trạng vô sinh
Xét nghiệm nước tiểu giúp chẩn đoán tình trạng vô sinh
  • Sinh thiết tinh hoàn: Một mẫu mô lấy từ tinh hoàn sẽ được kiểm tra ở phòng thí nghiệm. Không chỉ giúp kiểm tra khả năng sản xuất tinh trùng, sinh thiết còn giúp xác định tình trạng tắc nghẽn hoặc viêm ở tinh hoàn.
  • Siêu âm cắt ngang: Một đầu dò siêu âm sẽ được đưa vào trực tràng để kiểm tra tuyến tiền liệt, ống dẫn tinh và túi tinh.
  • Xét nghiệm chức năng của tinh trùng: Xét nghiệm này nhằm kiểm tra khả năng sống sót của tinh trùng sau khi gặp trứng. Trên thực tế, xét nghiệm này thường ít phổ biến hơn các xét nghiệm khác do không mang lại kết quả rõ ràng.

Vô sinh nam có chữa được không? Khi nào cần đi chữa?

Vô sinh từng được xem là một bệnh lý hiếm muộn không thể điều trị. Tuy nhiên, với sự phát triển của y học hiện nay, vô sinh hoàn toàn có thể điều trị được nếu phát hiện sớm và được điều trị đúng cách. 

Do đó, bệnh nhân cần đến gặp bác sĩ sớm nếu: 

  • Số lượng tinh trùng thấp hoặc gặp các vấn đề liên quan đến tinh trùng;
  • Bìu sưng. 
  • Tinh hoàn có kích thước nhỏ.
  • Chức năng tình dục có vấn đề .
  • Từng làm thủ thuật thắt ống dẫn tinh. 
  • Từng trải qua phẫu thuật bìu hoặc vùng bẹn. 
  • Từng mắc bệnh ung thư hoặc đã từng điều trị bệnh ung thư. 

Ngoài ra, các bạn nam cũng nên đến gặp bác sĩ nếu cần kiểm tra khả năng sinh sản của bản thân. 

Các phương pháp điều trị vô sinh nam

Tùy vào mức độ nặng nhẹ của bệnh, vô sinh nam có thể được chữa trị bằng các biện pháp khắc phục tại nhà, sử dụng thuốc, phẫu thuật hoặc các phương pháp hỗ trợ sinh sản.

Các biện pháp khắc phục tại nhà

Một số biện pháp khắc phục tại nhà có thể mang hiệu quả tốt trong quá trình điều trị vô sinh. Để chữa vô sinh ở nam giới, bệnh nhân có thể áp dụng các mẹo sau:  

  • Tăng tần suất quan hệ vợ chồng, đặc biệt là trước ngày rụng trứng hoặc giữa chu kỳ kinh nguyệt của “bạn tình” để tăng khả năng thụ thai. 
  • Không sử dụng các loại hoá chất như chất bôi trơn và nước hoa vùng kín để tránh gây ảnh hưởng đến chức năng và khả năng di chuyển của tinh trùng.
  • Tránh xa các chất kích thích, chất gây nghiện, chất cấm.  
  • Không nên tắm bằng nước quá nóng hoặc xông hơi thường xuyên. 
Tăng tần suất quan hệ để tăng cơ hội thụ tinh
Tăng tần suất quan hệ để tăng cơ hội thụ tinh

Điều trị bằng thuốc

Một số loại thuốc trị vô sinh có thể được chỉ định trong trường hợp vô sinh nam tiềm năng và bán vô sinh (trường hợp bệnh nhân có lượng tinh trùng thấp và yếu), chẳng hạn như:

  • Clomiphene hoặc Clomid có tác dụng kích thích sinh tinh trùng. 
  • Arginine cung cấp năng lượng cho quá trình sinh tinh và hoạt động của các tinh trùng.
  • Các loại thuốc FSH, LH và HCG. 
  • Steroid dùng cho trường hợp vô sinh có miễn dịch.

Bên cạnh đó, bệnh nhân nam còn có thể được chỉ định điều trị bằng các loại thuốc kháng sinh (trong trường hợp nhiễm trùng hệ sinh dục) hoặc các loại thuốc khác để cải thiện và nâng cao chất lượng tinh trùng. 

Trong trường hợp điều trị bằng Đông y, tùy vào thể bệnh, bệnh nhân có thể sử dụng các bài thuốc như: Bát trân sinh tinh thang gia giảm, Huyết phủ trục ứ thang gia giảm, Ngũ tử diễn tông hoàn phối hợp với tả quy ẩm gia giảm… 

Phương pháp phẫu thuật

Phẫu thuật là một trong những phương pháp được sử dụng phổ biến trong điều trị vô sinh nam. Thông thường, bệnh nhân sẽ được chỉ định phẫu thuật trong các trường hợp như hẹp bao quy đầu, tắc ống dẫn tinh trùng, dương vật bị tổn thương… Loại phẫu thuật sẽ được lựa chọn dựa trên sức khỏe và tình trạng bệnh của bệnh nhân. 

Các phương pháp hỗ trợ sinh sản

Ngoài phẫu thuật, bệnh nhân cũng có thể được chỉ định điều trị bằng các phương pháp hỗ trợ sinh sản như: 

  • Sử dụng các loại thuốc điều trị mất cân bằng hormone, rối loạn cương, xuất tinh sớm.  
  • Kháng sinh nhằm điều trị nhiễm trùng và khôi phục khả năng sinh sản.
  • Liệu pháp hormone nhằm điều trị tình trạng suy sinh dục hoặc rối loạn chức năng sinh sản.
  • Thụ tinh nhân tạo với các phương pháp như bơm tinh trùng vào tử cung (IUI), tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI), thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). 
IVF là một trong những phương pháp hỗ trợ sinh sản có tỷ lệ thành công cao nhất
IVF là một trong những phương pháp hỗ trợ sinh sản có tỷ lệ thành công cao nhất

Biện pháp phòng ngừa vô sinh

Các biện pháp đơn giản sau có thể giúp ngăn ngừa tình trạng vô sinh và tăng cơ hội thụ thai: 

  • Hạn chế tiêu thụ các sản phẩm bia rượu, chất kích thích và thuốc lá.
  • Tập các bài tập thể chất nhẹ nhàng, vừa sức.
  • Xây dựng chế độ ăn uống cân bằng, hợp lý, đầy đủ dinh dưỡng.
  • Giữ mức cân nặng vừa phải. 
  • Không làm phẫu thuật cắt ống dẫn tinh.
  • Không để tinh hoàn tiếp xúc với nguồn nhiệt cao trong thời gian kéo dài. 
  • Không tiếp xúc với các chất loại hoá chất độc hại.
  • Tránh phiền muộn, lo âu và căng thẳng. 
  • Tránh dùng các loại thuốc gây ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.
  • Sử dụng dụng cụ bảo hộ khi chơi các môn thể thao (nếu cần thiết). 

Vô sinh nam hoàn toàn có thể điều trị và cải thiện nếu được phát hiện kịp thời. Do đó, khi có các biểu hiện bất thường, bạn cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và điều trị. 

Có thể bạn quan tâm:

Ngày đăng: 06/05/2020 - Cập nhật lúc: 4:43 Chiều , 21/11/2020

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Lương y Đỗ Minh Tuấn hiện là người đứng đầu Nhà thuốc Đỗ Minh Đường. Ông tốt nghiệp Học viện y dược học cổ truyền Việt Nam, là đời thừa kế thứ 5 của dòng họ Đỗ Minh phát triển những bài thuốc Đông y gia truyền của dòng họ.

Bác sĩ Đỗ Minh Tuấn tốt nghiệp Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam. Ông Tuấn là học trò của PGS.TS Lê Lương Đống (Nguyên PGĐ Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam, Nguyên Vụ trưởng Vụ YHCT). Ông từng công tác tại Bệnh viện 103, đảm nhận vai trò Phó giám đốc phụ trách chuyên môn tại Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng thuốc dân tộc. Hiện nay, bác sĩ Đỗ Minh Tuấn là Giám đốc phụ trách chuyên môn Nhà thuốc Đỗ Minh Đường.

Ông là người rất tận tâm với nghề, luôn lắng nghe những mối băn khoăn của người bệnh nhằm hiểu được vấn đề trong căn bệnh của họ để điều chỉnh thành phần, liều lượng trong các bài thuốc và tìm ra phương pháp điều trị bệnh nhanh chóng, hiệu quả nhất.

Về tác giả
Zalo
Chat với chúng tôi