Viêm mũi họng cấp: Nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả

Bệnh viêm mũi họng cấp tính xảy ra phổ biến ở mọi lứa tuổi trong đó thường gặp nhất ở trẻ nhỏ, người có sức đề kháng yếu. Khi virus xâm nhập, thời tiết chuyển mùa cơ thể sẽ phản ứng lại. Lúc này bệnh nhân sẽ thấy đau rát họng, hắt hơi, chảy nước mũi… Tuy không gây nguy hiểm đến tính mạng nhưng người bệnh cần hiểu rõ về bệnh để có hướng xử lý kịp thời, tránh biến chứng xảy ra.

Viêm mũi họng cấp là gì? Có lây không?

Đây là tình trạng viêm nhiễm tại mũi và họng. Bệnh diễn ra nhanh, đột ngột thường kéo dài từ 7 – 10 ngày, có thể tự khỏi mà không cần dùng thuốc. Trong một số trường hợp viêm mũi họng kéo dài hơn và chuyển sang diễn biến nặng, thậm chí là biến chứng nếu không được phát hiện và chữa trị kịp thời.

Viêm mũi họng cấp dễ gặp phải ở dân văn phòng thường xuyên ngồi điều hòa, máy lạnh
Viêm mũi họng cấp dễ gặp phải ở dân văn phòng thường xuyên ngồi điều hòa, máy lạnh

Đối tượng mắc bệnh thường là trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, đang cho con bú, người làm việc trong môi trường văn phòng, người làm việc trong môi trường nhiều bụi bẩn, hóa chất, người dẫn chương trình, diễn viên…

Viêm mũi họng thể cấp tính có khả năng lây nhiễm nhanh với những người trong gia đình, lớp học, văn phòng làm việc thông qua các con đường chính như trò chuyện, khi người bệnh hắt hơi, ho khiến vi khuẩn phát tán ra không khí; qua việc sử dụng chung đồ cá nhân, chạm vào nắm cửa…

Triệu chứng viêm mũi họng cấp

Sau khi tiếp xúc với nguồn bệnh khoảng 1 – 2 ngày sau sẽ phát bệnh. Triệu chứng bệnh nhanh đến nhưng cũng nhanh chóng biến mất nếu sức đề kháng của người bệnh được tăng cường. Tuy nhiên với trường hợp sức đề kháng yếu các dấu hiệu bệnh sẽ dai dẳng, tiến triển nặng hơn khi không được chăm sóc, điều trị đúng cách.

  • Triệu chứng cơ năng: Ban đầu người bệnh sẽ bị ngứa mũi, chảy nước mũi, kèm theo hắt hơi, ngứa rát cổ họng, ho khan, ho có đờm. Sau nước mũi đặc chuyển vàng hoặc xanh, nghẹt mũi, khó thở, khàn tiếng, đau cả khi nói, nuốt nước bọt.
  • Triệu chứng viêm mũi họng thực thể: Khi quan sát vùng họng, mọi người có thể thấy hình ảnh niêm mạc quanh họng bị sưng đỏ, xung huyết, thậm chí có mủ trắng quanh vòm họng, hay trên bề mặt amidan. Họng nhiều đờm, mũi xuất tiết nhiều dịch nhầy có thể kèm theo sưng hạch ở cổ, góc hàm…
  • Biểu hiện toàn thân: Người bệnh bị sốt nhẹ hoặc sốt cao 39 – 40 độ, người ớn lạnh, đau nhức toàn thân, mệt mỏi, chán ăn, khó tập trung khi học tập, làm việc.

Nguyên nhân viêm mũi họng cấp tính

Theo các chuyên gia các nguyên nhân chính gây hiện tượng viêm cấp tính này là do vi khuẩn virus, môi trường và hệ miễn dịch. Cụ thể:

Vi khuẩn, virus: Theo các chuyên gia Tai Mũi Họng, vi khuẩn, virus là tác nhân chính khiến đường hô hấp phản ứng lại gây ra viêm tại mũi họng.

  • Virus: Rhinovirus, Adenovirus, cúm, sởi…
  • Vi khuẩn: Liên cầu khuẩn nhóm A, tụ cầu, phế cầu…
  • Nấm candida

Yếu tố môi trường, thời tiết

  • Môi trường ô nhiễm, khí thải công nghiệp, bụi đường, khói thuốc lá, than, khói xe…
  • Thời tiết thay đổi đột ngột, giao mùa, trời lạnh, mưa ẩm.
  • Thay đổi môi trường sống, như trẻ nhỏ khi mới đi nhà trẻ, mẫu giáo cũng dễ mắc bệnh.

Do hệ miễn dịch: Những người có hệ miễn dịch kém thường có nguy cơ cao mắc căn bệnh này. Bởi khi các tác nhân có hại xâm nhập, cơ thể không đủ khả năng phản kháng khiến vi khuẩn, virus tiến sâu vào gây tổn thương niêm mạc.

Người bệnh cần sớm tìm ra nguyên nhân để có hướng điều trị tận gốc. Đồng thời hạn chế tối đa tình trạng viêm mũi họng quay trở lại.

Viêm mũi họng thể cấp tính do hệ miễn dịch yếu
Viêm mũi họng thể cấp tính do hệ miễn dịch yếu

Viêm mũi họng có nguy hiểm không? Cách chẩn đoán

Viêm mũi họng cấp bản chất là bệnh lành tính, các triệu chứng bệnh không quá nặng nề nhưng tình trạng này xuất hiện liên tục, kéo dài mà không được điều trị có thể dẫn đến những rủi ro đáng tiếc:

  • Gây biến chứng tại chỗ: Áp-xe họng, viêm họng mãn tính, viêm họng hạt, viêm amidan, viêm mũi cấp, viêm xoang cấp
  • Các biến chứng gần: Gây viêm tai giữa, viêm phế quản, viêm thanh quản, viêm phổi…
  • Biến chứng xa có thể gặp phải: Bị nhiễm độc liên cầu, viêm khớp, viêm thận, nhiễm trùng.

Để tránh những biến chứng nguy hiểm xảy ra, ngay khi có các dấu hiệu viêm mũi họng cấp mọi người cần thăm khám, chẩn đoán kịp thời. Khi thăm khám bác sĩ sẽ dựa vào triệu chứng lâm sàng người bệnh mắc phải, thực hiện các xét nghiệm để chẩn đoán chính xác bệnh. Với Y học cổ truyền lương y, thầy thuốc sẽ bắt mạch, kiểm tra mũi họng để chẩn đoán, đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.

Cách điều trị viêm mũi họng cấp tính hiệu quả

Thông thường để giảm các triệu chứng liên quan đến mũi, họng mọi người sẽ áp dụng 1 trong 3 cách là điều trị tại nhà, dùng thuốc tân dược, đông y. Tùy vào thể trạng mỗi người mà đưa ra lựa chọn phù hợp.

Cách chữa viêm mũi họng tại nhà

Với những người bị viêm cấp tính, các triệu chứng không quá nặng hoàn toàn có thể thực hiện theo các mẹo này tại nhà nếu như ngại thăm khám. Sau đây là những cách phổ biến nhất:

Vệ sinh mũi họng bằng nước muối sinh lý

Dùng nước muối sinh lý để vệ sinh mũi và họng là cách đơn giản nhất giúp loại bỏ vi khuẩn, loãng đờm dịch nhầy.

Cách thực hiện:

  • Dùng nước muối sinh lý đổ ra bình chuyên dụng hoặc ống xilanh đã bỏ kim.
  • Đổ nước muối vào bình và ống xilanh.
  • Nghiêng 45 độ về phía bên phải sau để ống của bình và đầu xi lanh vào mũi trái đổ nước vào mũi để rửa.
  • Khi rửa để nước chảy sang mũi phải, miệng mở rộng để tránh nước tràn ra tai.
  • Đổi bên, làm tương tự mỗi bên 2 – 3 lần.
  • Sau đó dùng nước muối này súc họng, ngửa mặt lên và ngậm một lúc để nước muối cuốn trôi đờm dãi.
Loại bỏ chứng bệnh khó chịu bằng nước muối sinh lý
Loại bỏ chứng bệnh khó chịu bằng nước muối sinh lý

Dùng thảo dược để trị viêm mũi họng cấp

Rất nhiều thảo dược quanh nhà được chứng minh mang lại hiệu quả tốt trong điều trị bệnh về mũi họng. Trong đó phổ biến là:

  • Nước chanh mật ong: Pha mật ong nguyên chất vào nước ấm, tiếp đến cho mật ong vào khuấy đều và uống khi còn ấm.
  • Dùng lá tía tô, gừng tươi hãm nước uống: Dùng 15g gừng tươi rửa sạch thái lát mỏng, lá tía tô 30g, rửa sạch. Cho cả 2 vào ấm sắc khoảng 15 phút gạn ra uống, có thể thêm đường cho dễ uống.

Các mẹo trị bệnh khác: Uống nhiều nước ấm, ăn các loại thực phẩm giàu vitamin C, thực phẩm chống viêm, ăn cháo, súp gà, cháo hành, tía tô; dùng túi giữ nhiệt, tăng độ ẩm; xông hơi bằng tinh dầu…

Thuốc chữa viêm mũi họng cấp tính

Thuốc tây y ở nước ta ngày càng đa dạng cả về hình thức lẫn chức năng. Bác sĩ sẽ dựa trên tình trạng bệnh, cân nặng (đối với trẻ nhỏ), tiền sử bệnh lý (thận, tiểu đường, cao huyết áp)… để kê đơn thuốc phù hợp.

  • Thuốc kháng sinh: Để tránh viêm nhiễm nghiêm trọng hơn đồng thời loại bỏ virus, vi khuẩn bác sĩ sẽ kê đơn thuốc kháng sinh cho người bệnh. Tuy nhiên không nên lạm dụng, bởi kháng sinh dễ gây nhờn thuốc, không tốt cho cơ thể.
  • Thuốc giảm đau hạ sốt: Là các loại thuốc giúp giảm các triệu chứng sốt, đau nhức cơ thể, đau đầu do bệnh gây ra. Nhóm thuốc này có thể dùng theo đơn hoặc không theo đơn, tuy nhiên không dùng trong thời gian dài.
  • Thuốc chống viêm: Ngăn chặn tình trạng viêm nhiễm, giảm nhanh các triệu chứng bệnh. Thuốc kháng viêm không steroid, corticoid được chỉ định trong từng trường hợp cụ thể. Đặc biệt là nhóm corticoid không tự ý dùng khi chưa hỏi bác sĩ.

Ngoài ra người bệnh còn được chỉ định dùng thuốc xịt mũi, thông mũi; thuốc kháng histamin, thuốc trị ho để cải thiện triệu chứng bệnh.

Thuốc đông y trị bệnh

Dùng thuốc đông y chữa bệnh về mũi họng cũng là cách hiện được nhiều người quan tâm tin tưởng sử dụng nhờ độ lành tính cùng cơ chế điều trị tận sâu bên trong. Khác với thuốc tây y và mẹo trị bệnh tại nhà dùng thuốc đông y vừa giúp trị bệnh vừa bồi bổ cơ thể.

Một số bài thuốc hiệu quả như:

  • Bài thuốc 1: Kinh giới, sinh khương, trần bì, bạc hà, tía tô, quế chi… đem sắc uống mỗi ngày 1 thang, chia nước thuốc làm 3 uống trong ngày.
  • Bài thuốc 2: Địa liền, cát căn, bạch chỉ, bạc hà, cam thảo đất, cúc tần, ké đầu ngựa… cho vào ấm sắc uống ngày 1 thang chia làm 3 lần uống.
  • Bài thuốc nam Đỗ Minh Đường: Phương thuốc được nghiên cứu và bào chế bởi các lương y dòng họ Đỗ Minh, mang lại hiệu quả điều trị viêm mũi họng cấp và mãn tính toàn diện. Không chỉ người lớn mà cả trẻ em, người già sức đề kháng kém đều có thể dùng thuốc. Với thành phần hoàn toàn là nam được được lấy từ vườn biệt dược do nhà thuốc bảo tồn, phát triển nhờ vậy khi dùng thuốc không lo dược liệu bẩn, hóa chất hay tác dụng phụ. Trên 80% người bệnh điều trị bệnh dứt điểm sau 2 – 3 liệu trình.
Uống nhiều nước để phòng tránh viêm mũi họng cấp
Uống nhiều nước để phòng tránh viêm mũi họng cấp

Phòng ngừa viêm mũi họng cấp hiệu quả

Để giúp mũi họng ổn định không bị tấn công bởi virus, cùng các dị nguyên bên ngoài, bạn cần làm những điều sau đây:

  • Tiến hành nghỉ ngơi, uống nhiều nước ấm để bảo vệ mũi họng.
  • Rửa tay, vệ sinh răng miệng, mũi là bước quan trọng để ngăn ngừa các bệnh về đường hô hấp vô cùng hiệu quả.
  • Khi ho, hắt hơi, người bệnh nên dùng giấy để che sau đó cuộn giấy lại và vứt đi. Tiếp đến cần rửa tay bằng xà phòng, nước sát khuẩn để tránh lây nhiễm cho người xung quanh.
  • Hạn chế đến những nơi đông người, khi ra ngoài cần bảo vệ vùng mũi họng bằng khăn, khẩu trang.
  • Không sử dụng chung các đồ cá nhân như khăn mặt, cốc uống nước, bát, đũa… với người bị bệnh.
  • Bổ sung đầy đủ dinh dưỡng mỗi ngày, tăng cường ăn rau xanh, hoa quả và các loại thực phẩm giàu vitamin C, chất khoáng có lợi để ngăn ngừa vi khuẩn, virus xâm nhập.
  • Tập yoga, chạy bộ, rèn luyện thể chất thường xuyên.
  • 6 tháng/lần nên đi kiểm tra sức khỏe định kỳ để nắm được tình trạng sức khỏe, sớm phát hiện mầm mống gây bệnh.

Viêm mũi họng cấp có thể tự khỏi nếu người bệnh biết cách xử lý, phòng ngừa kịp thời. Tuy nhiên để đảm bảo mọi người hãy thăm khám, nghe theo lời khuyên từ chuyên gia để sớm nói lời tạm biệt với các triệu chứng bệnh.

CHỚ NÊN BỎ QUA:

Ngày đăng: 30/04/2020 - Cập nhật lúc: 11:11 Sáng , 19/05/2020

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Lương y Đỗ Minh Tuấn hiện là người đứng đầu Nhà thuốc Đỗ Minh Đường. Ông tốt nghiệp Học viện y dược học cổ truyền Việt Nam, là đời thừa kế thứ 5 của dòng họ Đỗ Minh phát triển những bài thuốc Đông y gia truyền của dòng họ.

Bác sĩ Đỗ Minh Tuấn tốt nghiệp Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam. Ông Tuấn là học trò của PGS.TS Lê Lương Đống (Nguyên PGĐ Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam, Nguyên Vụ trưởng Vụ YHCT). Ông từng công tác tại Bệnh viện 103, đảm nhận vai trò Phó giám đốc phụ trách chuyên môn tại Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng thuốc dân tộc. Hiện nay, bác sĩ Đỗ Minh Tuấn là Giám đốc phụ trách chuyên môn Nhà thuốc Đỗ Minh Đường.

Ông là người rất tận tâm với nghề, luôn lắng nghe những mối băn khoăn của người bệnh nhằm hiểu được vấn đề trong căn bệnh của họ để điều chỉnh thành phần, liều lượng trong các bài thuốc và tìm ra phương pháp điều trị bệnh nhanh chóng, hiệu quả nhất.

Về tác giả
Zalo
Chat với chúng tôi