Trẻ sơ sinh bị viêm mũi: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Viêm mũi là một trong những căn bệnh thường gặp ở trẻ sơ sinh. Bệnh do nhiều nguyên nhân gây ra, trong đó có các loại virus đường hô hấp. Việc điều trị viêm mũi ở trẻ sơ sinh cần phải thật cẩn trọng, bởi hệ miễn dịch của trẻ còn non yếu, chưa đủ sức chống đỡ. Cùng tìm hiểu về các triệu chứng, cách điều trị và chăm sóc trẻ sơ sinh bị viêm mũi trong bài viết sau đây. 

Trẻ sơ sinh bị viêm mũi
Viêm mũi cấp là một căn bệnh ở đường hô hấp rất phổ biến ở trẻ sơ sinh

Trẻ sơ sinh bị viêm mũi do đâu?

Viêm mũi cấp là một căn bệnh ở đường hô hấp rất phổ biến ở trẻ sơ sinh. Nguyên nhân gây bệnh thường là do các loại virus đường hô hấp như Rhinovirus, Coronavirus, Respiratory syncytial virus, Adenovirus… 

Do sức đề kháng còn non yếu và độc tố của virus, trẻ sơ sinh có thể bị bội nhiễm thêm với các loại vi khuẩn như vi khuẩn tụ cầu, vi khuẩn liên cầu, vi khuẩn phế cầu… Trong đó, các loại vi khuẩn liên cầu beta tan huyết nhóm A được xem là loại vi khuẩn nguy hiểm nhất. Chúng có thể gây các biến chứng nguy hiểm cho trẻ như viêm cơ tim, viêm cầu thận cấp và viêm khớp cấp.

Bên cạnh sự tác động của các loại vi khuẩn, một số yếu tố thuận lợi có thể làm tăng nguy cơ khiến trẻ sơ sinh bị viêm mũi, chẳng hạn như: 

  • Sự thay đổi đột ngột của thời tiết, đặc biệt là vào những ngày trời nắng chuyển sang mưa hoặc có khí hậu ẩm ướt.
  • Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột. Tắm ngay khi cơ thể trẻ đang đổ mồ hôi hoặc bật quạt ngay sau khi trẻ vừa tắm xong có thể khiến trẻ mắc bệnh viêm mũi cấp.
  • Sự thay đổi trong chế độ ăn uống hàng ngày, chẳng hạn như thay đổi loại sữa hoặc thức ăn dặm.
  • Thường xuyên tiếp xúc với môi trường ô nhiễm, bụi bẩn, vi khuẩn và khói thuốc lá. 

Triệu chứng trẻ sơ sinh bị viêm mũi

Bệnh viêm mũi ở trẻ sơ sinh có thể được nhận biết thông qua rất nhiều dấu hiệu, chẳng hạn như:

  • Ngứa mũi, hắt hơi theo từng tràng hoặc từng cái một.
  • Nghẹt mũi và sổ mũi. Nước mũi ban đầu trong, sau đó thì chuyển sang đục do nhiễm trùng thứ phát.
  • Ho khan, sau một thời gian thì chuyển qua ho có đờm. 
  • Đau nặng đầu và đau mỏi chân tay. 
  • Sốt từ 38 đến 39 độ C. 
Trẻ sơ sinh bị sốt do viêm mũi
Trẻ sơ sinh bị sốt do viêm mũi
  • Ban ngày thì nằm lịm nhưng đến ban đêm thì quấy khóc và bắt bố mẹ bế. 
  • Khó thở và phải há miệng để thở. 
  • Nhịp thở nhanh bất thường.
  • Có hiện tượng co rút ở vùng thượng ức và thượng đòn. 
  • Hốc mũi xung huyết đỏ và ứ đọng nhiều dịch.
  • Không chịu bú do việc ngậm vú mẹ khiến trẻ bị ngạt thở, tím tái nhưng lại khóc thét lên khi bị bứt ra khỏi vú. 
  • Tiêu chảy và nôn trớ.
  • Sút cân nhanh và gầy sọp đi. 

Ngoài các dấu hiệu cơ bản trên, viêm mũi ở trẻ sơ sinh còn có thể được nhận biết thông qua quá trình thăm khám. Cụ thể, quá trình kiểm tra thường phát hiện thấy niêm mạc mũi đỏ hoặc có khi bóng như kiếng. Đây là triệu chứng cho thấy trẻ bị xuất tiết do viêm mũi. Bên cạnh đó, khi kiểm tra niêm mạc họng, bác sĩ có thể nhận thấy niêm mạc họng đỏ, khiến trẻ cảm thấy đau rát và ho nhiều. Nguyên nhân gây viêm niêm mạc họng là do mũi và họng thông với nhau qua vòm họng. Vì thế, viêm mũi có thể gây ra viêm ở niêm mạc họng và ngược lại. 

Viêm mũi ở trẻ sơ sinh thường kéo dài từ 3 đến 5 ngày thì bắt đầu thuyên giảm. Dấu hiệu thuyên giảm thường là bớt sổ mũi, hơi thở thông, hết sốt và thân nhiệt bình thường. Tuy nhiên, các triệu chứng như tiêu chảy và nôn trớ vẫn có thể tiếp tục kéo dài thêm từ 2 đến 3 ngày nữa. 

Cách chữa viêm mũi ở trẻ sơ sinh

Viêm mũi ở trẻ sơ sinh có thể gây ra các biến chứng vô cùng nguy hiểm. Do đó, tốt nhất, khi trẻ có dấu hiệu của bệnh viêm mũi, bố mẹ cần đưa trẻ đến ngay các cơ sở y tế để kiểm tra và điều trị. Để giảm đau và hạ sốt cho trẻ thì có thể dùng thuốc Paracetamol theo liều lượng chỉ định của bác sĩ. Để giảm tình trạng ho khan và ho có đờm, trẻ có thể dùng nước muối ấm hoặc siro ho. 

Trong trường hợp trẻ có dấu hiệu của nhiễm trùng, cần hỏi ý kiến của bác sĩ để cho trẻ sử dụng thuốc kháng sinh. Đối với thuốc kháng sinh, bố mẹ nên cẩn trọng và tuân theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ. Đồng thời không nên cho cho trẻ dùng lại đơn thuốc của các lần khám trước đó. 

Cẩn thận khi sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ vì có thể gặp nhiều phản ứng phụ
Cẩn thận khi sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ vì có thể gặp nhiều phản ứng phụ

Đặc biệt, bố mẹ cần cực kỳ thận trọng với các loại thuốc co mạch như naphazolin (hàm lượng 0,025%, 0,05%, 0,1%), phenylephrine (hàm lượng 0,25%, 0,5% ,0,1%). Tuy có tác dụng giúp giảm sung huyết, phù nề và nghẹt mũi nhưng chúng lại không được khuyến khích để sử dụng cho trẻ sơ sinh. 

Ngoài ra có thể cho trẻ dùng các loại thiết bị xông nén khí hỗ trợ điều trị viêm mũi dành riêng cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Tuy nhiên, trước khi sử dụng loại máy này cho trẻ, bố mẹ cũng nên hỏi qua ý kiến của các bác sĩ chuyên khoa. 

Những lưu ý khi trẻ sơ sinh bị viêm mũi

Việc chăm sóc có vai trò rất quan trọng trong quá trình điều trị viêm mũi ở trẻ sơ sinh. Để giúp trẻ nhanh khỏi bệnh, bố mẹ cần lưu ý các vấn đề sau:

Vệ sinh mũi cho trẻ đúng cách

Lau mũi cho bé khi dịch mũi còn lỏng. Loại giấy dùng lau mũi phải là khăn giấy mềm sử dụng một lần. Nếu sử dụng khăn vải thì phải chú ý thay mới khăn sau mỗi lần dùng, bởi virus và vi khuẩn vẫn có thể lưu lại trên khăn của trẻ.

Đối với dịch mũi đặc, bố mẹ nên nhỏ một vài giọt nước muối sinh lý vào mũi của trẻ. Khi dịch đặc và gỉ mũi đã mềm, phụ huynh có thể dùng giấy để lau mũi cho trẻ một cách nhẹ nhàng. Ngoài ra, có thể dùng dụng cụ hút mũi chuyên dụng để lấy dịch mũi cho trẻ. Tuy nhiên, không nên lạm dụng cách này bởi nó có thể niêm mạc mũi của trẻ bị tổn thương. 

Bố mẹ tuyệt đối không dùng miệng để hút mũi cho trẻ, đặc biệt là khi đang mắc các bệnh truyền nhiễm hoặc bệnh về đường hô hấp. Bởi cách này sẽ vô tình khiến vi khuẩn trong miệng bố mẹ truyền sang mũi của trẻ.  

Không vệ sinh mũi cho trẻ quá nhiều lần trong ngày

Cũng như người lớn, mũi của trẻ có cơ chế tự làm sạch. Do đó, việc vệ sinh quá nhiều lần trong một ngày là điều không cần thiết. Bên cạnh đó, vệ sinh mũi nhiều lần có thể làm mất đi các chất nhầy tự nhiên bên trong khoang mũi. Trong khi đó, các chất nhầy này có tác dụng tạo độ ẩm và ngăn chặn bụi bẩn tấn công. 

Khi mất đi lượng chất nhầy tự nhiên, trẻ sẽ dễ bị khô mũi, nhiễm khuẩn, tổn thương niêm mạc và dẫn đến viêm mũi. Quan trọng hơn, vệ sinh mũi quá thường xuyên sẽ khiến niêm mạc mũi teo dần, gây ảnh hưởng đến việc hô hấp và chức năng của khứu giác.

Cho trẻ bú mẹ để đảm bảo nguồn dinh dưỡng
Cho trẻ bú mẹ để đảm bảo nguồn dinh dưỡng

Tăng cường dinh dưỡng cho trẻ

Trong thời gian điều trị viêm mũi, bố mẹ nên cho trẻ bú mẹ và ăn dặm nhiều lần trong ngày để tránh tình trạng thiếu chất, suy dinh dưỡng. Trong trường hợp trẻ không bú mẹ, bố mẹ có thể cho trẻ sử dụng các loại sữa công thức phù hợp với độ tuổi của trẻ. 

Các biện pháp chăm sóc khác

  • Đưa trẻ đến các cơ sở y tế khi trẻ sốt cao hoặc có các dấu hiệu bất thường như ho nhiều, thở gấp… 
  • Giữ ấm cơ thể cho trẻ khi thời tiết thay đổi, đặc biệt là các vị trí như cổ, ngực và gan bàn chân.  
  • Vệ sinh miệng hàng ngày bằng rơ lưỡi tiệt khuẩn với nước sạch hoặc nước muối sinh lý.  
  • Vệ sinh không gian sống thường xuyên, tránh để tiếp xúc với các tác nhân gây viêm mũi như khói bụi, khói thuốc lá, ẩm mốc… 
  • Cho trẻ tiêm phòng đầy đủ.
  • Không tự ý mua thuốc để điều trị cho trẻ tại nhà. 
  • Không tự ý xông mũi cho trẻ bằng các loại nguyên liệu lạ. 

Viêm mũi có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của trẻ nếu không được phát hiện và điều trị sớm. Do đó, bố mẹ đừng chủ quan khi trẻ sơ sinh bị viêm mũi mà hãy đưa trẻ đến bệnh viện để được thăm khám và điều trị.

Bài viết cùng chủ đề:

Ngày đăng: 06/05/2020 - Cập nhật lúc: 11:10 Sáng , 19/05/2020

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Lương y Đỗ Minh Tuấn hiện là người đứng đầu Nhà thuốc Đỗ Minh Đường. Ông tốt nghiệp Học viện y dược học cổ truyền Việt Nam, là đời thừa kế thứ 5 của dòng họ Đỗ Minh phát triển những bài thuốc Đông y gia truyền của dòng họ.

Bác sĩ Đỗ Minh Tuấn tốt nghiệp Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam. Ông Tuấn là học trò của PGS.TS Lê Lương Đống (Nguyên PGĐ Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam, Nguyên Vụ trưởng Vụ YHCT). Ông từng công tác tại Bệnh viện 103, đảm nhận vai trò Phó giám đốc phụ trách chuyên môn tại Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng thuốc dân tộc. Hiện nay, bác sĩ Đỗ Minh Tuấn là Giám đốc phụ trách chuyên môn Nhà thuốc Đỗ Minh Đường.

Ông là người rất tận tâm với nghề, luôn lắng nghe những mối băn khoăn của người bệnh nhằm hiểu được vấn đề trong căn bệnh của họ để điều chỉnh thành phần, liều lượng trong các bài thuốc và tìm ra phương pháp điều trị bệnh nhanh chóng, hiệu quả nhất.

Về tác giả
Chat với chúng tôi