Thoát vị đĩa đệm: Triệu chứng, nguyên nhân và những cách điều trị hiện nay

Thoát vị đĩa đệm là một căn bệnh về xương khớp phổ biến khiến không ít người phải đau đớn, khó chịu với những triệu chứng dai dẳng. Vậy tình trạng cụ thể của căn bệnh này là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị ra sao? Câu trả lời cho những thắc mắc này sẽ được trình bày ngay trong nội dung bài viết dưới đây.

Thoát vị đĩa đệm là gì?

Đĩa đệm là bộ phận nằm giữa các đốt sống của cột sống. Với cấu tạo nhân mềm bên trong và vỏ cứng bên ngoài, đĩa đệm có vai trò giảm xóc, giúp cho vùng lưng luôn dẻo dai khi chúng ta thực hiện các động tác như gập hay vặn người.

Thoát vị đĩa đệm là gì
Thoát vị đĩa đệm là gì?

Thoát vị đĩa đệm là tình trạng vỏ bên ngoài đĩa đệm bị nứt, vỡ tạo khiến nhân mềm bên trong thoát ra ngoài. Điều này sẽ kích thích các dây thần kinh ở khu vực thoát vị và làm người bệnh có cảm giác tê, đau ở vùng tổn thương.

Triệu chứng thoát vị đĩa đệm

Bên cạnh hiện tượng tê, đau vùng lưng, những triệu chứng khác của thoát vị đĩa đệm là gì?

Hầu hết các đĩa đệm bị thoát vị nằm ở vùng lưng dưới (cột sống thắt lưng), đôi khi tình trạng thoát vị cũng xảy ra tại các đĩa đệm ở vùng cổ (cột sống cổ). Theo đó, các dấu hiệu tiêu biểu của những trường hợp này là:

  • Đau cánh tay hoặc chân: Nếu vị trí đĩa đệm thoát vị ở vùng lưng dưới, bạn sẽ thường cảm thấy đau dữ dội ở mông, đùi và bắp chân hay một phần của bàn chân. Nếu vị trí đĩa đệm thoát vị ở cổ, cơ đau thường xuất hiện ở vai và cánh tay. Những cơn đau sẽ gia tăng nếu bạn ho, hắt hơi hoặc nằm, ngồi một ví trí quá lâu.
  • Tê hoặc ngứa râm ran: Những bệnh nhân bị thoát vị đĩa đệm thường bị tê hoặc ngứa râm ran ở phần các đĩa đệm gặp vấn đề.
  • Suy giảm sức lực: Các dây thần kinh ảnh hưởng lớn tới hoạt động của cơ bắp. Khi dây thần kinh bị khối thoát vị chèn ép sẽ gây đau đớn từ đó khiến cơ bắp suy yếu. Điều này có thể khiến bạn dễ bị vấp ngã, giảm khả năng nâng hoặc giữ đồ vật.

Trên đây là những biểu hiện của tình trạng thoát vị đĩa đệm. Tuy nhiên, có trường hợp mặc dù mắc thoát vị nhưng người bệnh không hề hay biết vì không thấy bất cứ dấu hiệu bất thường nào.

Nguyên nhân gây thoát vị đĩa đệm

Thoát vị đĩa đệm thường là kết quả của hiện tượng thoái hóa đĩa đệm – tình trạng đĩa đệm bị bào mòn, lão hóa theo thời gian. Khi tuổi càng cao, lớp nhân trong đĩa đệm ngày một suy giảm. Điều này khiến chúng trở nên kém linh hoạt, dễ bị nứt vỡ dù chỉ gặp tác động nhẹ.

Tuổi già làm tăng nguy cơ thoát vị đĩa đệm
Tuổi già làm tăng nguy cơ thoát vị đĩa đệm

Ngoài ra, nâng vật nặng sai tư thế cũng là một trong những nguyên nhân gây thoát vị. Cụ thể, sử dụng cơ lưng thay vì cơ chân và đùi để nâng các vật nặng dẫn tới thoát vị vì cột sống sẽ bị xoay hoặc xoắn trong quá trình thực hiện.

Chấn thương trong lao động hoặc chơi thể thao được liệt kê là nguyên nhân gây thoát vị nhưng tỉ lệ xảy ra rất thấp trong thực tế.

Còn một số yếu tố khác làm tăng nguy cơ thoát vị đó là: Thừa cân tạo áp lực lên các đĩa đệm, làm việc lao động chân tay thường xuyên và di truyền từ thế hệ trước.

Biến chứng nguy hiểm mà thoát vị đĩa đệm gây ra

Nếu tình trạng thoát vị không được phát hiện và điều trị kịp thời, bạn sẽ phải đối mặt với hàng loạt những biến chứng nghiêm trọng như:

  • Cường độ cơn đau, tê nhức tăng lên khiến bạn không thể thực hiện các hoạt động sinh hoạt thường ngày.
  • Rối loạn đại tiểu tiện: Bạn có thể khó tiểu ngay cả khi bàng quang đã đầy ứ, không kiểm soát được quá trình đại tiểu tiện dẫn tới hiện tượng đái dầm, rỉ nước tiểu.
  • Rối loạn cảm giác: Do ảnh hưởng tới rễ thần kinh nên thoát vị đĩa đệm còn gây ra sự rối loạn cảm giác. Theo đó, bạn sẽ mất cảm giác tại những vùng rễ thần kinh bị ảnh hưởng.
  • Teo cơ và bại liệt: Mất cảm giác và rối loạn vận động lâu dần khiến teo cơ, teo bắp từ đó tăng nguy cơ bại liệt.

Những phương pháp điều trị thoát vị

Điều trị thoát vị đĩa đệm theo Tây y

Sau khi trải qua bước khám lâm sàng đánh giá mức độ đau đớn, phản xạ của các chi, bác sĩ chuyên khoa sẽ đánh giá sơ bộ tình trạng thoát vị của bạn.

Tiếp tục tiến hành các xét nghiệm, kiểm tra cận lâm sàng như chụp X-quang, chụp cắt lớp vi tính (CT scan), chụp cộng hưởng tử (MRI)…, bác sĩ sẽ xác định chính xác mức độ thoát vị của bệnh nhân.

Chụp cắt lớp vi tính
Chụp cắt lớp vi tính

Căn cứ vào các kết quả trên, bác sĩ sẽ tiến hành kê đơn thuốc hoặc chỉ định các phương pháp điều trị cần thiết.

  • Thuốc trị thoát vị bao gồm: Thuốc giảm đau không kê đơn, thuốc chống co giật, thuốc giãn cơ, thuốc Corticosteroid…
  • Vật lý trị liệu: Nếu cơn đau không thuyên giảm, các bài tập vật lý trị liệu sẽ được áp dụng.
  • Phẫu thuật: Đây là phương pháp cuối cùng trong trường hợp thuốc và vật lý trị liệu không có tác dụng, các triệu chứng thoát vị vẫn phát triển. Theo đó, bác sĩ sẽ phẫu thuật để loại bỏ khối thoát vị, giúp phần nứt, vỡ, rò rỉ của đĩa đệm lành lại.

Để hỗ trợ, người bệnh có thể tập luyện một số bài tập chuyên biệt hàng ngày để điều trị thoát vị. Tập yoga cũng là một gợi ý không tồi.

Điều trị thoát vị đĩa đệm theo Đông y

Trong Đông y, đối với tình trạng thoát vị, người bệnh có thể được chữa trị bằng cách:

  • Uống thuốc: Các vị thuốc thường được kê là khương hoạt, phòng phong, ngưu tất, xuyên quy, đỗ trọng, tang ký sinh, đương quy, bạch truật, hoàng kỳ…
  • Thuốc đắp: Cũng với các vị thuốc kể trên nhưng được sử dụng bằng cách xao nóng và đắp lên vùng bị thoát vị.
  • Xoa bóp: Xoa bóp tại vùng bị tổn thương từ đó đẩy mạnh lưu thông máu, giảm đau một cách hiệu quả.
  • Bấm huyệt: Kích thích vào các huyệt đạo và giảm đau.
  • Châm cứu: Cũng là một hình thức tác động vào các huyệt đạo trên cơ thể để hỗ trợ điều trị bệnh lý.

Một số mẹo trị thoát vị theo kinh nghiệm dân gian

Nhiều người bệnh đã tìm hiểu và áp dụng những kinh nghiệm dân gian trong điều trị thoát vị đĩa đệm.

Tiêu biểu là sử dụng bí đỏ, lá lốt, rễ đinh lăng, cây lược vàng, đu đủ, xương rồng, ngải cứu… để chế thành các bài thuốc uống hoặc thuốc đắp nhằm đẩy lùi các cơn đau do thoát vị gây ra.

Dùng lá ngải cứu chữa thoát vị đĩa đệm
Dùng lá ngải cứu chữa thoát vị đĩa đệm

Tuy nhiên, những mẹo này chỉ có tác dụng tối ưu khi tình trạng thoát vị còn nhẹ. Trong trường hợp thoát vị nghiêm trọng hơn thì sự thăm khám và can thiệp nội, ngoại khoa là cần thiết.

Giải đáp một số thắc mắc khác liên quan tới bệnh thoát vị

Ăn gì khi bị thoát vị?

Ăn uống có ảnh hưởng lớn tới sức khỏe, đặc biệt là trong quá trình điều trị các bệnh lý.

Nếu bị thoát vị, muốn hỗ trợ tốt cho quá trình điều trị và phục hồi, bạn nên tăng cường ăn:

  • Thực phẩm giàu canxi: Đậu đen, sữa và các chế phẩm từ sữa, rau có màu xanh đậm (cải xoăn, rau bina), cá hồi, đậu phụ, cá mòi và hạnh nhân.
  • Thực phẩm chứa nhiều vitamin C: Trái cây họ cam quýt, dâu tây, bông cải xanh, khoai tây và ớt.
  • Thực phẩm giàu sắt: Thịt, cá, các loại đậu và rau có lá màu xanh.
  • Thực phẩm chứa vitamin A: Gan bò, gan gà, các sản phẩm từ sữa, trái cây, củ quả có màu cam.

Nếu bị thoát vị đĩa đệm nên kiêng gì?

Đối với những thực phẩm cần tránh, người bệnh bị thoát vị cũng cần tìm hiểu và ghi nhớ. Theo đó, đừng ăn uống quá nhiều những nhóm thực sau nếu bạn đang bị cơn đau do thoát vị hành hạ.

  • Thịt đỏ
  • Đồ chiên, rán chứa nhiều dầu mỡ
  • Thực phẩm chế biến sẵn
  • Đồ uống có chứa cồn
Thực phẩm chế biến sẵn
Thực phẩm chế biến sẵn

Phòng tránh thoát vị đĩa đệm như thế nào?

Thấy được những ảnh hưởng và biến chứng nguy hiểm của tình trạng thoát vị đĩa đệm, không ít người đắn đo không biết phòng tránh bệnh như thế nào là tốt nhất.

Theo đó, muốn ngăn chặn khả năng thoát vị xảy ra, bạn cần:

Tập thể dục hàng ngày: Giúp cơ bắp hoạt động tốt đồng thời hỗ trợ cột sống.

Sinh hoạt với tư thế đúng: Ngồi làm việc hay nâng vật nặng với tư thế đúng giúp giảm áp lực lên cột sống và đĩa đệm. Đặc biệt, bạn cần giữ lưng thẳng nếu phải ngồi làm việc trong thời gian dài. Khi nâng vật nặng, hãy ngồi xuống và từ từ nâng lên, tuyệt đối không đứng khom lưng và vác vật nặng lên.

Duy trì cân nặng lý tưởng: Điều này giúp giảm áp lực lên cột sống và giúp bạn giảm các nguy cơ mắc nhiều bệnh lý, không chỉ riêng bệnh thoát vị đĩa đệm.

Ngày đăng: 29/05/2019 - Cập nhật lúc: 9:45 AM , 16/03/2020

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Lương y Đỗ Minh Tuấn hiện là người đứng đầu Nhà thuốc Đỗ Minh Đường. Ông tốt nghiệp Học viện y dược học cổ truyền Việt Nam, là đời thừa kế thứ 5 của dòng họ Đỗ Minh phát triển những bài thuốc Đông y gia truyền của dòng họ.

Bác sĩ Đỗ Minh Tuấn tốt nghiệp Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam. Ông Tuấn là học trò của PGS.TS Lê Lương Đống (Nguyên PGĐ Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam, Nguyên Vụ trưởng Vụ YHCT). Ông từng công tác tại Bệnh viện 103, đảm nhận vai trò Phó giám đốc phụ trách chuyên môn tại Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng thuốc dân tộc. Hiện nay, bác sĩ Đỗ Minh Tuấn là Giám đốc phụ trách chuyên môn Nhà thuốc Đỗ Minh Đường.

Ông là người rất tận tâm với nghề, luôn lắng nghe những mối băn khoăn của người bệnh nhằm hiểu được vấn đề trong căn bệnh của họ để điều chỉnh thành phần, liều lượng trong các bài thuốc và tìm ra phương pháp điều trị bệnh nhanh chóng, hiệu quả nhất.

Về tác giả
Chat với chúng tôi