Nổi mề đay khi mang thai: Dấu hiệu, nguyên nhân và cách trị an toàn cho mẹ và bé

Nổi mề đay khi mang thai không chỉ khiến mẹ bầu mệt mỏi mà còn có thể gây nguy hiểm cho thai nhi. Ở giai đoạn cấp tính, bệnh không gây nguy hiểm đến tính mạng, sức khỏe nhưng nếu kéo dài và tái phát nhiều lần có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng. Do đó, các mẹ bầu cần cảnh giác với các triệu chứng bệnh và điều trị bằng phương pháp an toàn để không gây ảnh hưởng đến mẹ và thai nhi.

Bệnh nổi mề đay khi mang thai là gì? Có nguy hiểm không?

Nổi mề đay khi mang thai (hay còn gọi là phong ngứa, mày đay) là tình trạng mẹ bầu hay gặp phải, nhất là ở thời điểm 3 tháng đầu hoặc 3 tháng cuối thai kỳ. Số liệu thống kê của Bộ y tế đã chỉ ra rằng, khoảng 0,25 – 1% số phụ nữ có nguy cơ bị nổi mề đay, mẩn ngứa ở giai đoạn mang thai.

Dấu hiệu nổi mề đay, mẩn ngứa khi mang thai thường gặp nhất hiện nay

Có 2 dạng nổi mày đay khi mang thai, gồm: Nổi mề đay cấp tính (kéo dài trong 24 giờ đồng hồ hoặc dưới 6 tuần) và nổi mề đay mãn tính (kéo dài trên 6 tuần). Các dấu hiệu đặc trưng của bệnh thường như sau:

  • Phát ban ở da, đi kèm mảng sẩn mề đay nổi gồ trên bề mặt da
  • Nốt sẩn xuất hiện ở bụng, lan xuống mông, đùi và tứ chi
  • Mẩn ngứa kéo dài từ khi bùng phát tới khi chấm dứt mề đay
  • Kích thước nốt mẩn có hình dạng không đồng đều, có thể liên kết thành mảng
  • Ở những trường hợp nặng, thai phụ bị mề đay còn xuất hiện tình trạng sưng phù mắt, mí, môi, họng, có cảm giác đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi, khó thở…

Theo các bác sĩ chuyên khoa, nổi mề đay, mẩn ngứa khi mang thai không gây nguy hiểm tới tính mạng mẹ và bé, nhưng nếu chủ quan hoặc không có phương pháp điều trị từ sớm, virus, vi khuẩn tiến sâu vào cơ thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe của mẹ và sự phát triển của trẻ:

  • Đối với mẹ bầu: Ngứa ngáy, cơ thể mệt mỏi, mắc bệnh rối loạn tiêu hóa, suy hô hấp cấp, vàng da… Thai phụ sẽ đối mặt với nguy cơ cao bị sinh non và thiếu máu sau khi sinh.
  • Đối với thai nhi: Trẻ bị nổi mề đay bẩm sinh, dị dạng mắt, dị dạng huyết quản, hở hàm ếch, dị dạng thần kinh trung ương, mắc bệnh thiếu máu…

Nổi mề đay khi mang thai tùy từng trường hợp mà có thể khiến mẹ bầu và thai nhi gặp nguy hiểm. Do đó, tốt nhất khi có triệu chứng của bệnh, bạn nên nhanh chóng tới các cơ sở y tế chuyên khoa uy tín để được thăm khám, chăm sóc và điều trị đúng cách. Tránh xảy ra các biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng tới mẹ và con. 

Chủ quan với nổi mề đay, mẩn ngứa khi mang thai có thể ảnh hưởng tới sự phát triển của trẻ

Nguyên nhân nổi mề đay khi mang thai

Có nhiều nguyên nhân khiến phụ nữ khi mang thai bị bệnh mề đay. Nhưng phần lớn là do những thay đổi đột ngột của cơ thể và tâm lý. Dưới đây là những yếu tố được cho là có khả năng tác động đến hệ miễn dịch của cơ thể mẹ bầu và gây ra tình trạng nổi mề đay:

  • Thay đổi nội tiết tố: Trong thời kỳ mang thai, cơ thể của người phụ nữ có xu hướng gia tăng các nồng độ hormone estrogen, progesterone. Điều này làm kích thích tế bào hắc tố và gia tăng sản xuất proopiomelanocortin, dẫn đến tình trạng nổi mề đay, ngứa ngáy trên da.
  • Da bị căng rạn đột ngột: Khi thai nhi phát triển, cơ thể người mẹ dần to ra khiến các vùng da bị căng rạn, đặc biệt là vùng bụng và vùng đùi. Lúc này các mô da sẽ bị tổn thương và gây ra nổi mẩn đỏ ngứa.
  • Do tiếp xúc dị nguyên: Cũng như những người bình thường khác, nếu phụ nữ mang thai chẳng may tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng như phấn hoa, bụi bẩn, hóa chất, lông đông vật, nọc côn trùng,… thì cũng sẽ dễ dàng bị nổi mề đay, mẩn ngứa.
  • Dị ứng thời tiết: Cơ thể phụ nữ mang thai thường khá nhạy cảm. Vì vậy khi thời tiết thay đổi thất thường, từ nóng đột ngột chuyển sang lạnh hoặc ngược lại thì đều có khả năng bị nổi mề đay, ngứa ngáy.
  • Do dùng thuốc: Bổ sung các loại thuốc vitamin, sắt, canxi,… là điều cần thiết để đảm bảo cho người phụ nữ có một thai kỳ khỏe mạnh. Tuy nhiên nếu lạm dụng hoặc sử dụng loại thuốc không phù hợp thì thai phụ cũng sẽ có nguy cơ bị nổi mề đay.
  • Do ăn uống: Chế độ ăn uống mất cân bằng, thừa chất hoặc thu nạp quá nhiều thực phẩm dễ gây dị ứng như hải sản, đậu phộng, hạnh nhân… có thể gây ra mề đay cho mẹ bầu.
  • Do tâm lý và sức đề kháng: Tâm lý lo lắng, căng thẳng kết hợp với việc hệ thống miễn dịch bị suy giảm khiến cho rất nhiều mẹ bầu bị mề đay thai kỳ.
  • Nguyên nhân khác: Ngoài những nguyên nhân trên, phụ nữ mang thai bị mề đay còn có thể là do có vấn đề về gan, nhiễm ký sinh trùng…

Cách chữa nổi mề đay khi mang thai an toàn, hiệu quả

Do đặc thù sức khỏe của mẹ bầu cần hạn chế tối đa việc dùng thuốc. Các loại thuốc sử dụng chữa nổi mề đay, mẩn ngứa trong giai đoạn này cần chứa hoạt lực thấp, lành tính, ít thẩm thấu vào máu để tránh ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi.

Các bài thuốc dân gian, thuốc Tân dược, thuốc Đông y là 3 loại thuốc đặc trị nổi mề đay, mẩn ngứa ở mẹ bầu phổ biến hiện nay. Mỗi loại thuốc đều những điểm ưu và hạn chế riêng. Việc phân tích kỹ từng loại thuốc giúp mẹ bầu lựa chọn được cách chữa phù hợp với bệnh lý của bản thân.

Áp dụng các bài thuốc dân gian

Dân gian lưu truyền nhiều mẹo trị mề đay cho bà bầu tại nhà từ lá ngải cứu, lá khế, cây đơn lá đỏ, lá hẹ tươi, gừng, lá kinh giới… Ưu điểm của các cách chữa này an toàn, lành tính, nguyên liệu dễ kiếm lại tiết kiệm. Tuy nhiên, cách trị nổi mề đay từ bài thuốc dân gian chỉ có tác dụng hỗ trợ điều trị, phù hợp với trường hợp bệnh nhẹ.

  • Lá ngải cứu: Rửa sạch, đem rang với muối trắng khoảng 10 phút. Trộn hỗn hợp vào 1 miếng vải mỏng, chườm lên vùng da bị mề đay tới khi hỗn hợp nguội. Thực hiện 2 – 3 lần/ngày.
  • Lá khế: Lấy vỏ, thân, lá hoặc cành khế rửa sạch, đem rang héo với muối trắng, đun nước tắm hàng ngày để giảm ngứa. Thực hiện 1 lần/ngày.
  • Lá kinh giới: Mẹ bầu rửa sạch lá, xông hơi để hơi nóng từ nước khiến tinh dầu trong lá bốc lên, thẩm thấu vào da, từ đó tiêu viêm, giảm ngứa. Thực hiện 1 lần/ngày.

Ngoài ra, mẹ bầu có thể chườm lạnh, tắm bột yến mạch, thoa kem dưỡng ẩm hoặc sử dụng tinh dầu hoa cúc nhằm hỗ trợ chữa nổi mề đay, mẩn ngứa khi mang thai.

[Video 4 cách sử dụng lá kinh giới chữa mề đay, mẩn ngứa giúp mẹ bầu hết sạch mẩn đỏ]: 

Điều trị bằng thuốc Tây y

Khi các biểu hiện ngứa dữ dội ngoài tầm kiểm soát, mẹ bầu bị vàng da, đi kèm đau đầu và sốt cao, bác sĩ sẽ kê một số loại thuốc kháng Histamine ở dạng uống hoặc kem bôi tại chỗ giúp hỗ trợ giảm phát ban, mẩn ngứa khi mang thai. Một số loại thuốc kháng Histamine có thể sử dụng cho phụ nữ mang thai như cetirizine (Zyrtec), fexofenadine (Allegra) và loratadine (Claritin)….

Tuy nhiên, theo các chuyên gia da liễu, mẹ bầu nên thận trọng khi sử dụng thuốc Tây để trị mề đay mẩn ngứa. Bởi thuốc Tân dược có hoạt lực mạnh, dễ gây tác dụng phụ và ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi. Vì vậy, nếu lựa chọn phương pháp này, chị em cần tuyệt đối tuân thủ theo sự chỉ định và hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.

Chữa bằng thuốc Đông y

Các loại thuốc Tân dược trị bệnh nổi mề đay, mẩn ngứa khi mang thai chủ yếu là điều trị triệu chứng. Một số trường hợp, các vết sẩn mề đay sẽ biến mất nhanh chóng trong vài ngày hoặc 1 tuần. Số khác, triệu chứng bệnh tồn tại dai dẳng, không khỏi tận gốc.

Đông y quan niệm, nổi mề đay, mẩn ngứa khi mang thai là bệnh phát sinh do cơ thể nhiễm tà độc, uất kết ở bì phu, cơ nhục. Muốn điều trị bệnh tận gốc, dứt điểm, người bệnh cần phối kết hợp trừ tà, lưu thông khí huyết và giải độc, bồi bổ gan thận, thông qua hệ thống thảo dược tự nhiên. Một số vị thuốc thường dùng để chữa mề đay cho bà bầu là: 

  • Bồ công anh: Trừ phong thanh nhiệt giảm ngứa
  • Hạ khô thảo: Phong nhiệt, lương huyết, nhuận phế
  • Tơ hồng xanh: Tiêu viêm, tiêu sưng, khai thông phế khí
  • Xích đồng: Sơ tán phong nhiệt, tiêu sưng giải độc
  • Cà gai: Bài tiết độc tố, giải dị ứng, ngăn ngừa tái phát

Ưu điểm của các loại thảo dược tự nhiên là lành tính, phù hợp với sinh lý cơ thể người bệnh, hiệu quả chữa bệnh từ gốc tới ngọn. Vì vậy các đối tượng có cơ địa đặc biệt và nhạy cảm như trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, phụ nữ đang cho con bú đều có thể hoàn toàn yên tâm sử dụng. 

Những thực phẩm hỗ trợ bà bầu chữa nổi mề đay

Mẹ bầu bị nổi mề đay khi mang bầu nên ăn gì, kiêng ăn gì? Theo các chuyên gia, phụ nữ mang thai cần xây dựng chế độ dinh dưỡng  và sinh hoạt như sau:

  • Uống nhiều nước, ăn nhiều rau, củ để bổ sung vitamin, khoáng chất
  • Bổ sung các món ăn như cháo đậu xanh rau má, cháo khổ qua, sườn heo…
  • Nên ăn nhiều thực phẩm có chứa omega 3 như hạt óc chó, cá hồi, cá thu…
  • Kiêng thực phẩm cay nóng, đồ ăn sẵn, chất kích thích
  • Hạn chế thực phẩm giàu đạm, giảm lượng đường và muối sử dụng
  • Kiêng gãi và sử dụng hóa mỹ phẩm dễ gây kích thích tới làn da

Điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt hợp lý là cách tốt nhất để ngăn ngừa bệnh

Lưu ý khi bị nổi mề đay trong thời kỳ mang thai

Nổi mề đay khi mang thai là hiện tượng mà hầu như người phụ nữ nào cũng sẽ gặp. Vì vậy, mẹ bầu nên chủ động tìm cách chăm sóc và phòng ngừa, để tránh làm tổn thương lan rộng: 

  • Không dùng tay xoa, gãi lên vùng nổi mẩn đỏ ngứa, vì sẽ làm gia tăng cảm giác ngứa ngáy và các nốt mề đay lan rộng.
  • Chủ động tránh xa những tác nhân có nguy cơ gây dị ứng, kích ưng cho da như phấn hóa, bụi bẩn, ánh nắng, hóa chất,…
  • Dọn dẹp, vệ sinh sạch sẽ nơi ở, nơi làm việc để tránh tạo điều kiện cho nấm mốc, vi khuẩn phát triển và gây nổi mề đay.
  • Tắm rửa, vệ sinh da sạch sẽ hàng ngày, sử dụng sản phẩm sữa tắm có nguồn gốc thiên nhiên để tránh kích ứng da. Khi tắm không nên dùng nước quá nóng hay quá lạnh.
  • Mặc quần áo rộng rãi, thoải mái, cố gắng giữ cho da thông thoáng, mát mẻ, không bị bí bách.
  • Cố gắng giữ tinh thần lạc quan, vui vẻ, không bị căng thẳng, stress, sẽ dễ bị nổi mề đay hơn.
  • Nên cẩn trọng khi sử dụng các loại thuốc, hỏi ý kiến và báo cho bác sĩ chuyên khoa về những bất thường trong quá trình uống thuốc.
  • Chú ý kiểm tra sức khỏe định kỳ và tiêm phòng đầy đủ.

Bài viết trên đây là những thông tin tổng hợp về vấn đề nổi mề đay khi mang thai. Mong rằng mẹ bầu đã hiểu rõ hơn về bệnh lý này và có hướng khắc phục an toàn, hiệu quả, phù hợp với thể trạng của mình. Chúc các mẹ có một thai khỏe mạnh, mẹ tròn con vuông!

Xem thêm

Ngày đăng: 01/05/2020 - Cập nhật lúc: 2:00 Chiều , 01/05/2020

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Lương y Đỗ Minh Tuấn hiện là người đứng đầu Nhà thuốc Đỗ Minh Đường. Ông tốt nghiệp Học viện y dược học cổ truyền Việt Nam, là đời thừa kế thứ 5 của dòng họ Đỗ Minh phát triển những bài thuốc Đông y gia truyền của dòng họ.

Bác sĩ Đỗ Minh Tuấn tốt nghiệp Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam. Ông Tuấn là học trò của PGS.TS Lê Lương Đống (Nguyên PGĐ Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam, Nguyên Vụ trưởng Vụ YHCT). Ông từng công tác tại Bệnh viện 103, đảm nhận vai trò Phó giám đốc phụ trách chuyên môn tại Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng thuốc dân tộc. Hiện nay, bác sĩ Đỗ Minh Tuấn là Giám đốc phụ trách chuyên môn Nhà thuốc Đỗ Minh Đường.

Ông là người rất tận tâm với nghề, luôn lắng nghe những mối băn khoăn của người bệnh nhằm hiểu được vấn đề trong căn bệnh của họ để điều chỉnh thành phần, liều lượng trong các bài thuốc và tìm ra phương pháp điều trị bệnh nhanh chóng, hiệu quả nhất.

Về tác giả
Chat với chúng tôi