Mẩn ngứa: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị, ngăn ngừa hiệu quả

Nổi mẩn ngứa là tình trạng dễ gặp phải khi da có những kích ứng với môi trường bên ngoài. Không chỉ vậy, tình trạng này còn cảnh báo nhiều nguy cơ về sức khỏe nhưng ít người biết đến. Vậy có những nguyên nhân nào gây nổi mẩn ngứa và cần phải làm gì để khắc phục hiện tượng này?

Hiện tượng nổi mẩn ngứa

Mẩn ngứa là hiện tượng hầu như ai cũng mắc phải trong đời. Những biểu hiện của tình trạng nổi mẩn ngứa khá đa dạng, ví dụ như:

Hiện tượng nổi mẩn ngứa ở lưng
Hiện tượng nổi mẩn ngứa ở lưng
  • Nổi mẩn ngứa như muỗi đốt
  • Ngứa rát
  • Mẩn ngứa nổi cục thành mảng, có thể giống như mề đay.
  • Da có mảng đỏ, mụn nước, da bị mẩn đỏ ngứa tróc vảy hoặc có thể có mủ
  • Các nốt mẩn ngứa có thể chìm dưới da hoặc trên bề mặt
  • Mẩn ngứa xuất hiện toàn thân hoặc ở các vùng da như: Mặt, cổ, bụng, lưng, nách, lòng bàn tay, tay, khuỷu tay, lòng bàn chân, mu bàn chân, bắp chân, mông, vùng kín, bộ phận sinh dục nam (bìu)…

Những đối tượng thường bị mẩn ngứa

Hiện tượng mẩn ngứa có thể gặp ở mọi lứa tuổi và giới tính, nhưng nhìn chung thường xuất hiện với những đối tượng sau:

  • Phụ nữ có thai
  • Phụ nữ sau khi sinh con từ  1 – 3 tháng
  • Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ
  • Người mắc bệnh gan, thận, nhiễm ký sinh trùng hoặc giun sán
  • Người nhiễm HIV
  • Bệnh nhân có liên quan đến dị ứng, mề đay…

Những nguyên nhân phổ biến

Mẩn ngứa tạo cảm giác ngứa ngáy khó chịu, khiên người bệnh thường xuyên gãi. Tình trạng này có thể do muỗi đốt hoặc do côn trùng cắn. Nhưng nếu mẩn ngứa có các dấu hiệu trầm trọng hoặc lan rộng thì đó có thể là dấu hiệu của một số bệnh nguy hiểm hơn. Những nguyên nhân thường gặp dẫn đến nổi mẩn ngứa là:

1. Bệnh ngoài da

Nổi mẩn ngứa dạng mề đay là dấu hiệu cảnh báo da bị viêm, dị ứng hoặc do da tiếp xúc với chất độc hại, bụi bẩn từ môi trường. Một số bệnh lý ngoài da gây mẩn ngứa bao gồm:

  • Dị ứng da

Tình trạng này xuất hiện khi cơ thể kích ứng với các yếu tố như: Thực phẩm, thuốc, khói bụi, lông thú, phấn hoa, thời tiết… Khi bị dị ứng, người bệnh thường bắt gặp hiện tượng mẩn ngứa nổi mề đay. Nếu nguyên nhân dị ứng là do mỹ phẩm, da mặt khô ngứa mẩn đỏ là biểu hiện dễ nhận thấy.

  • Bệnh mề đay mẩn ngứa

Đây là bệnh về da phổ biến gây nổi mẩn ngứa. Khi đó, da người bệnh xuất hiện các nốt mẩn đỏ có thể lan rộng và biến mất theo thời gian. Tình trạng này kéo dài khoảng 3 – 4 ngày hoặc vài tuần. Những trường hợp mãn tính thường bị nổi mề đay trong thời gian lâu hơn.

  • Vảy nến

Đây là tình trạng bệnh về da mãn tính, thường xuyên tái phát. Người bị vảy nến thường có mẩn đỏ trên da, ngứa dai dẳng và có thể kèm theo triệu chứng bong tróc da, chảy dịch, nhất là khi gãi mạnh.

Mẩn ngứa tróc vảy là dấu hiệu cảnh báo bệnh vảy nến
Mẩn ngứa tróc vảy là dấu hiệu cảnh báo bệnh vảy nến
  • Ghẻ lở, chấy rận

Đây là tình trạng da mẩn ngứa do nhiễm ký sinh trùng. Người bệnh thường có biểu hiện rất ngứa, da nổi mẩn, khó chịu ở những khu vực tiết nhiều mồ hôi như nách, ngón tay, ngón chân, mặt trong đầu gối, da dầu…

2. Nhiễm giun sán

Nhiễm giun sán, đặc biệt là sán chó, là nguyên nhân gây ra mẩn ngứa nổi cục. Nếu không sớm điều trị và tẩy giun sán thì người bệnh có thể bị ngứa dưới da, da nổi sẩn cục to và có dấu vết giun bò loằng ngoằng. Những người bị nhiễm giun sán toàn thân có thể bị tắc ống mật gây ra mẩn ngứa toàn thân.

3. Mắc bệnh gan, thận, mật

Những bộ phận trong cơ thể có tác dụng bài tiết chất độc hại như: Gan, mật, thận… nếu hoạt động kém có thể sẽ dẫn tới nổi mẩn ngứa như muỗi đốt. Bởi vì khi chức năng thải độc của những bộ phận này mất đi, các chất độc sẽ được đào thải nhiều hơn qua da, gây tích tụ dưới da và dẫn tới mẩn đỏ.

Những vấn đề sức khỏe thường liên quan đến hiện tượng da bị nổi mẩn ngứa mề đay bao gồm: Suy giảm chức năng gan, suy thận, tắc ống dẫn mật…

4. Rối loạn hormone

Hormone có vấn đề sẽ dẫn đến nổi mề đay mẩn ngứa. Hiện tượng này thường gặp ở phụ nữ đang mang thai, phụ nữ sau khi sinh con hoặc những người bị rối loạn kinh nguyệt.

Rối loạn hormone là nguyên nhân thường gặp dẫn đến mẩn ngứa khi đang mang tai hoặc sau khi sinh con
Rối loạn hormone là nguyên nhân thường gặp dẫn đến mẩn ngứa khi đang mang tai hoặc sau khi sinh con

5. Bệnh lý về máu

Các bác sĩ cũng cho biết rằng, những rối loạn máu như: Gia tăng hồng cầu, tăng histamine trong máu, rối loạn cương dương loạn sản sinh tủy hoặc tăng Eosin trong máu đều có thể dẫn đến nổi mẩn ngứa.

6. Nhiễm HIV

Mẩn ngứa khắp người là một trong những dấu hiệu đầu tiên giúp nhận biết HIV. Hiện tượng này là do lượng tụ khuẩn vàng và dermodex tăng cao trong cơ thể. Ngoài ra, mẩn ngứa HIV cũng là dấu hiệu cho biết hệ thống miễn dịch đang hoạt động nhằm chống lại virus HIV.

Khi thấy nổi mẩn ngứa không rõ nguyên nhân ở mặt, bàn tay, bàn chân, bộ phận sinh dục… thì cần nhanh chóng đi xét nghiệm và kiểm tra để có phương án khắc phục phù hợp nhất.

Nổi mẩn ngứa phải làm sao?

Khi bị nổi mẩn ngứa, người bệnh cần bình tĩnh, quan sát và ghi nhận các đặc điểm của vùng da bất thường. Đồng thời nên nắm rõ những cách xử lý sau:

Khắc phục mẩn ngứa tại nhà

Người bệnh có thể làm giảm những ảnh hưởng của bệnh bằng các cách đơn giản sau:

  • Chườm lạnh lên vùng da bị nổi mẩn đỏ: Bệnh nhân có thể chườm một viên đá trong vải mỏng lên da khoảng 10 phút. Nên chườm lạnh bất cứ khi nào cảm thấy kích ứng, ngứa ngáy khó chịu.
Chườm lạnh giúp giảm kích ứng và ngứa da hiệu quả
Chườm lạnh giúp giảm kích ứng và ngứa da hiệu quả
  • Tắm: Tắm cũng là cách hiệu quả giúp da bớt ngứa ngáy. Người bệnh có thể thêm bột yến mạch xay mịn hoặc baking soda để giảm cảm giác ngứa ngáy và giúp da ẩm hơn.
  • Thoa gel nha đam hoặc nha đam tươi lên da để giúp ngăn ngừa viêm, làm mát da, hạn chế ngứa ngáy.
  • Giữ cho da mát mẻ, khô thoáng bằng cách mặc quần áo nhẹ nhàng, tránh tiếp xúc với ánh sáng mặt trời.

Thuốc Tây trị mẩn ngứa

Nếu các biện pháp khắc phục tại nhà không giúp làm giảm các triệu chứng, người bệnh nên đến gặp bác sĩ để được thăm khám và sử dụng thuốc điều trị phù hợp. Bệnh nhân có thể được chỉ định các loại thuốc không kê đơn hoặc thuốc kê đơn, cụ thể là:

Thuốc không kê đơn

Các loại thuốc không kê đơn thường hướng đến hạn chế những cơn ngứa và làm ẩm da. Một số thuốc thường được chỉ định là:

  • Kem dưỡng ẩm giúp làm mát da, dưỡng ẩm và hạn chế kích ứng.
  • Thuốc kháng histamine đường uống cho những người bị nổi mẩn ngứa dai dẳng.

Thuốc kê đơn

Những thuốc này được sử dụng để chữa mề đay mãn tính hoặc mẩn ngứa ở mức nghiêm trọng. Một số thuốc phổ biến được dùng để chữa nổi mẩn ngứa là:

  • Corticosteroid đường uống để giảm ngứa và viêm da
  • Thuốc kháng histamin theo đơn.
  • Thuốc kháng sinh đường uống giúp giảm viêm do mề đay hoặc nhiễm khuẩn.
  • Thuốc chống dị ứng không chứa Steroid dạng uống được sử dụng khi những thuốc kể trên không mang lại tác dụng.
  • Thuốc tiêm dị ứng dưới da dành cho những người có triệu chứng mẩn ngứa nổi cục đã tồn tại trong nhiều năm.

Thuốc Đông y chữa mẩn ngứa

Bên cạnh thuốc Tây y, thuốc Đông y cũng là một lựa chọn điều trị mẩn ngứa hiệu quả đối với nhiều người bệnh. Các bài thuốc Đông y có thành phần là các loại thảo dược có tác dụng thanh nhiệt, giải độc nên giúp điều trị bệnh từ căn nguyên. Đồng thời thuốc Đông y cũng có tác dụng kháng viêm, làm giảm cảm giác ngứa ngáy và mẩn đỏ.

Một số vị thuốc thường được sử dụng trong các bài thuốc chữa mẩn ngứa mề đay là: Cát cánh, Ngưu bàng tử, Thuyền thoái, Phù bình, Tang diệp…

Tuy nhiên những bài thuốc Đông y không mang lại hiệu quả nhanh chóng. Thuốc phát huy công dụng từ từ nên người bệnh cần kiên trì khi điều trị mẩn ngứa bằng thuốc Đông y.

Những lưu ý khi chữa mẩn ngứa

Để mau chóng thoát khỏi tình trạng mẩn ngứa, người bệnh cần lưu ý những vấn đề sau:

– Xác định nguyên nhân gây mẩn ngứa: Với hiện tượng mẩn ngứa do da kích ứng hoặc muỗi đốt, người bệnh không cần quá lo lắng. Nhưng nếu mẩn ngứa do các vấn đề bệnh lý thì cần điều trị dứt điểm bệnh đang mắc phải.

Chườm lạnh giúp giảm kích ứng và ngứa da hiệu quả
Sử dụng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ để tránh dị ứng hoặc tương tác thuốc

– Chỉ sử dụng thuốc trị nổi mề đay mẩn ngứa sau khi đã đi khám và được bác sĩ hướng dẫn cụ thể.

– Các loại thuốc điều trị đều có những tác dụng phụ nhất định. Sử dụng thuốc tùy tiện có thể khiến da trở nên tồi tệ hơn.

– Không gãi ngứa. Gãi có thể khiến người bệnh bị viêm nhiễm, xuất hiện mủ trên da.

Phòng tránh nổi mẩn ngứa như thế nào?

Để tránh mắc phải căn bệnh này, người bệnh có thể áp dụng các biện pháp phòng ngừa sau:

  • Đi khám bệnh định kỳ và điều trị triệt để những bệnh lý đang mắc phải.
  • Tầm soát dị ứng.
  • Xét nghiệm máu nhằm kiểm tra xem có nhiễm ký sinh trùng không.
  • Tẩy giun định kỳ.
  • Tránh xa những dị nguyên gây dị ứng.
  • Vệ sinh sạch sẽ môi trường ở.
  • Ăn uống đầy đủ chất và tập luyện thể dục thể thao thường xuyên nhằm nâng cao sức đề kháng của cơ thể.

Trên đây là những nguyên nhân và cách chữa bệnh nổi mẩn ngứa. Mong rằng những thông tin này sẽ giúp ích cho nhiều người bệnh trong quá trình khắc phục tình trạng này.

Xem thêm: Phong ngứa là bệnh gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

                    Những cách chữa mẩn ngứa phổ biến hiện nay ai cũng nên biết

Ngày đăng: 20/07/2019 - Cập nhật lúc: 11:27 AM , 01/04/2020

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Lương y Đỗ Minh Tuấn hiện là người đứng đầu Nhà thuốc Đỗ Minh Đường. Ông tốt nghiệp Học viện y dược học cổ truyền Việt Nam, là đời thừa kế thứ 5 của dòng họ Đỗ Minh phát triển những bài thuốc Đông y gia truyền của dòng họ.

Bác sĩ Đỗ Minh Tuấn tốt nghiệp Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam. Ông Tuấn là học trò của PGS.TS Lê Lương Đống (Nguyên PGĐ Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam, Nguyên Vụ trưởng Vụ YHCT). Ông từng công tác tại Bệnh viện 103, đảm nhận vai trò Phó giám đốc phụ trách chuyên môn tại Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng thuốc dân tộc. Hiện nay, bác sĩ Đỗ Minh Tuấn là Giám đốc phụ trách chuyên môn Nhà thuốc Đỗ Minh Đường.

Ông là người rất tận tâm với nghề, luôn lắng nghe những mối băn khoăn của người bệnh nhằm hiểu được vấn đề trong căn bệnh của họ để điều chỉnh thành phần, liều lượng trong các bài thuốc và tìm ra phương pháp điều trị bệnh nhanh chóng, hiệu quả nhất.

Về tác giả
Chat với chúng tôi