Ngứa môi: Triệu chứng cảnh báo bệnh da liễu mãn tính khó chữa trị

Ngứa môi có thể là do bị côn trùng cắn, khô da hay mắc bệnh zona thần kinh… Nhưng dù là nguyên nhân nào thì ắt hẳn tình trạng này sẽ khiến người bệnh khó chịu vì bị ảnh hưởng tới sức khỏe, tâm lý và thẩm mỹ. Vì vậy bài viết này sẽ cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích giúp xử lý hiệu quả hiện trạng này.

Những nguyên nhân phổ biến khiến môi bị ngứa

Ngứa môi là cảm giác da môi bị châm chích, ngứa ngáy, khó chịu. Tình trạng này khiến người bệnh gặp nhiều phiền phức trong cuộc sống hàng ngày. Nếu bạn chỉ có cảm giác ngứa mà không đi kèm biểu hiện viêm nhiễm như bong tróc da, phồng rộp… thì đó có thể là do những nguyên nhân thông thường sau đây:

Ngứa môi do tiếp xúc với nọc độc côn trùng

Nọc độc côn trùng cũng có thể là nguyên nhân khiến bạn bị ngứa sưng môi. Vùng da này vốn nhạy cảm nên khi tiếp xúc với chất độc sẽ ngứa nhiều và kèm theo sưng tấy rõ rệt hơn các vùng da khác.

Thường các loại côn trùng như muỗi, sâu róm chỉ khiến bạn bị ngứa và sưng tấy lên nhưng nếu tiếp xúc với chất độc của kiến ba khoang đốt, ong… bạn sẽ vừa ngứa, vừa phồng rộp bỏng rát môi.

Côn trùng cắn môi gây ngứa
Môi ngứa, sưng đau có thể do bạn bị côn trùng cắn

Môi bị ngứa do da khô

Thời tiết hanh khô, độ ẩm không khí thấp hay thói quen uống ít nước có thể là nguyên nhân khiến bạn bị khô môi và ngứa ngáy. Vùng da môi vốn rất mỏng manh và cần được cấp ẩm đầy đủ, thường xuyên mới giữ được sự tươi tắn, hồng hào và căng mọng. Khi da bị khô bạn sẽ thấy có hiện tượng da nứt nẻ, bong tróc và ngứa nhẹ.

Bên cạnh đó, những người làm việc thường xuyên trong môi trường có điều hòa nhiệt độ hoặc có thói quen liếm môi thường xuyên, hay cắn nhẹ lên môi cũng có thể khiến da bị khô và ngứa.

Cảm giác ngứa sẽ dịu bớt khi môi được dưỡng ẩm cẩn thận, nếu không, bạn sẽ càng cảm thấy ngứa và rát hơn, thậm chí còn bị rỉ máu. Môi bị ngứa còn có thể là tín hiệu của cơ thể bạn không được cung cấp đủ nhu cầu dinh dưỡng. Vậy nên khi thấy bị ngứa, da khô bong tróc, nứt nẻ, bạn cũng cần điều chỉnh lại chế độ dinh dưỡng của mình.

Ngứa môi do dị ứng

Dị ứng là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến môi bị ngứa. Không phải chỉ có da mặt, da chân, da tay… trên cơ thể của chúng ta mới có phản ứng ngứa, mẩn đỏ rõ rệt khi tiếp xúc với chất gây kích ứng. Có 2 loại dị ứng phổ biến, đó là:

  • Dị ứng thời tiết

Các yếu tố thời tiết thay đổi đột ngột như nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng… cũng có thể khiến bạn bị kích ứng da, gây ngứa ngáy, nổi mẩn đỏ. Đặc biệt vào thời điểm giao mùa từ nóng sang lạnh, những người có cơ địa nhạy cảm dễ bị dị ứng thời tiết nhất.

Thời tiết hanh khô, độ ẩm thấp dễ khiến bạn bị nẻ
Thời tiết hanh khô, độ ẩm thấp dễ khiến bạn bị ngứa môi, nẻ môi

Không chỉ bị ngứa nổi mẩn đỏ, bạn còn có thể bị hắt hơi, sổ mũi, đau đầu. Những cảm giác này có thể tự mất đi khi thời tiết ổn định, cơ thể quen dần với sự thay đổi mới này. Nếu không, bạn có thể sử dụng một số loại thuốc dị ứng để làm thuyên giảm các cảm giác khó chịu.

  • Dị ứng thức ăn

Nhiều người có cơ địa nhạy cảm với một số loại thức ăn nhất định cho biết họ có cảm giác đầu tiên ở môi, cụ thể là hơi ngứa hoặc hơi rát, châm chích da môi. Tiếp đó cảm giác ngứa lan dần ra vùng da mặt, da cổ, ngực và chân tay kèm theo hiện tượng mẩn đỏ hoặc sưng phù thành từng mảng.

Cơ chế dị ứng gây ngứa sưng môi của cơ thể được hiểu đơn giản là phản ứng xảy ra khi cơ thể phát hiện có tác nhân gây dị ứng, giải phóng histamine vào các tế bào da. Gần như ngay lập tức, các tế bào da phản ứng lại bằng biểu hiện ngứa ngáy, có thể nổi mẩn đỏ trên da.

Sử dụng son môi kém chất lượng có thể gây ngứa

Son môi gần như là “vật bất ly thân” của phái đẹp. Tuy nhiên, món đồ trang điểm này cũng có thể là nguyên nhân gây ngứa viền môi vì những vấn đề sau:

  • Thành phần son môi chứa nhiều chì hoặc có thành phần dễ gây kích ứng da
  • Son môi hết hạn sử dụng
  • Son nhái nhãn hiệu nổi tiếng, kém chất lượng
  • Sử dụng son thường xuyên mà không tẩy trang cẩn thận và tẩy da chết môi
Sử dụng son môi kém chất lượng có thể khiến bạn bị kích ứng môi
Sử dụng son môi kém chất lượng có thể khiến bạn bị ngứa môi, kích ứng môi

Ngứa môi là triệu chứng của bệnh gì?

Ngoài những nguyên nhân khách quan đã nêu ở trên, tình trạng ngứa môi, ngứa viền môi có thể xảy ra do một số bệnh lý ngoài da. Lúc này, người bệnh sẽ không chỉ có cảm giác môi ngứa rát sưng đơn thuần mà thường đi kèm hiện tượng phồng rộp, nổi mụn nước hoặc đỏ rát môi.

Bệnh zona thần kinh

Bệnh zona thần kinh gây ra những tổn thương dạng mụn nước bỏng rát ở khu vực da mặt, lưng, cổ, ngực. Tác nhân gây bệnh chính là virus varicella zoster. Virus này kí sinh trong dây thần kinh ở dạng không hoạt động. Khi có yếu tố kích thích, chúng sẽ gây ra các phản ứng trên da với biểu hiện nổi mụn nước phồng rộp và bỏng rát.

Trước khi bệnh khởi phát 1 – 3 ngày, người bệnh sẽ có cảm giác ngứa dữ dội ở vùng da bị bệnh. Ngoài triệu chứng ngứa ở môi, người bệnh còn có thể bị sốt nhẹ, ớn lạnh, đau nhức đầu.

Bệnh chàm môi

Khô môi, ngứa rát môi, ngứa viền môi, bong tróc da môi là những triệu chứng điển hình của bệnh chàm môi. Bệnh có xu hướng tiến triển thành mãn tính nếu không được điều trị tích cực ngay từ đầu.

Có rất nhiều nguyên nhân gây chàm môi, như viêm da cơ địa, viêm da tiếp xúc, dị ứng, chàm, hen suyễn. Mặc dù là bệnh lành tính không gây nguy hiểm cho sức khỏe nhưng bệnh này ảnh hưởng lớn tới thẩm mỹ và thường khiến người bệnh, nhất là nữ giới mất tự tin.

Người bệnh bị chàm môi
Người bệnh bị chàm môi

Bệnh lupus ban đỏ

Nếu bạn thường xuyên bị ửng hồng kèm ngứa ngáy ở vùng da môi, và hai bên vùng cánh mũi thì rất có thể đây là triệu chứng của bệnh lupus ban đỏ. Sau một thời gian bị ngứa môi, ửng đỏ da, bệnh nhân sẽ thấy xuất hiện những mụn nước nhỏ dễ bị vỡ ra, bong tróc nhưng không gây đau rát.

Đây là bệnh lý tự miễn rất phổ biến và gây ra những triệu chứng mạnh mẽ nhất ở da. Ngoài ra, người bệnh còn bị ảnh hưởng tới nhiều cơ quan khác trong cơ thể như tim, phổi, thận, cơ xương và khớp. Ngứa môi chỉ là một trong những triệu chứng nhỏ của bệnh lupus ban đỏ, người bệnh còn có thể xuất hiện hàng loạt triệu chứng như:

  • Sốt
  • Viêm loét niêm mạc miệng họng
  • Nổi hạch
  • Gan to, lá lách to ra
  • Đau tức ngực, khó thở

Bệnh herpes sinh dục

Bệnh herpes sinh dục do virus HSV – virus herpes simplex gây ra. Con đường lây nhiễm chủ đạo của bệnh này là quan hệ tình dục không an toàn. Triệu chứng điển hình của bệnh là những nốt mụn nước phồng rộp, đau rát và dễ vỡ.

Những nốt mụn nước này mọc chủ yếu ở vùng da môi, miệng họng và ở cơ quan sinh dục của người bệnh. Các nốt mụn nước ban đầu nhỏ li ti, mọc thành từng mảng, gây nổi mụn ngứa ở môi, hơi rát. Sau đó chúng tự vỡ ra và lành lặn trong khoảng 7 – 10 ngày mà không cần điều trị. Nhưng nếu không chữa trị tận gốc thì bệnh sẽ gây ra nhiều tác động xấu tới sức khỏe.

herpes sinh dục môi
Herpes môi có thể do quan hệ tình dục không an toàn hoặc dùng chung vật dụng cá nhân với người mắc bệnh

Ngứa ở môi có nguy hiểm không? Khi nào cần đi khám?

Thông thường, nếu các triệu chứng ngứa ở môi xảy ra do muỗi cắn, khô da, dị ứng son môi… thì tình trạng ngứa có thể tự thuyên giảm nếu biết chăm sóc đúng cách. Nhưng nếu bạn bị ngứa môi kèm theo những biểu hiện sau đây thì đây là biểu hiện của nhiều bệnh lý phức tạp và sẽ cần phải đi khám để có phác đồ trị bệnh cụ thể:

  • Cảm giác ngứa kéo dài quá 1 tuần.
  • Rát môi như bị bỏng.
  • Sốt nhẹ hoặc sốt cao, ớn lạnh.
  • Cơ thể mệt mỏi, uể oải.
  • Đau nhức đầu, chân tay hoặc toàn thân.
  • Cảm giác nôn nao khó chịu.

Khi có những triệu chứng đi kèm này, bạn nên thăm khám càng sớm càng tốt để xác định cụ thể nguyên nhân gây ngứa. Từ đó có hướng điều trị phù hợp. Ngoài ra, sau 3 – 4 ngày áp dụng biện pháp giảm nhẹ, cải thiện tình trạng ngứa ngáy tại nhà mà không thuyên giảm, bạn cũng cần đi khám để phòng ngừa những hệ lụy xấu có thể xảy ra với sức khỏe của mình.

Cần thăm khám khi bị bệnh quá 1 tuần liên tục không thuyên giảm
Cần thăm khám khi bị ngứa môi quá 1 tuần liên tục không thuyên giảm

Cách xử lý khi bị ngứa ở môi

Tùy vào từng mức độ và trường hợp ngứa môi cụ thể mà sẽ có những cách xử lý phù hợp dành cho bạn. Với những trường hợp bị ngứa môi thông thường do thời tiết hanh khô, côn trùng đốt, do son môi… hoặc mới chớm bị ngứa mà chưa biết do nguyên nhân gì thì có thể áp dụng các cách làm dịu bớt cảm giác ngứa tại nhà. Sau đó, nếu tình hình phức tạp thì sẽ dùng đến thuốc điều trị đặc hiệu.

Cách xử lý khi bị ngứa môi tại nhà

4 cách xử lý khi bị ngứa môi từ lô hội, trà xanh, nước mát, đá lạnh sau đây sẽ giúp bạn nhanh chóng giảm bớt cảm giác ngứa ngáy, châm chích da:

  • Làm dịu ngứa với đá lạnh: Khi có cảm giác ngứa ở môi, da môi hơi sưng tấy, bạn hãy lấy ngay một viên đá lạnh, bọc vào vải mỏng rồi nhẹ nhàng chườm lên vị trí bị ngứa. Cách này sẽ giảm nhanh cảm giác ngứa tê da, giảm đau và hết sưng nề hiệu quả.
  • Làm dịu ngứa với lô hội: Khi bị ngứa ở vùng môi, bạn hãy lấy ngay một miếng nhỏ lô hội, gọt vỏ xanh bên ngoài rồi thoa lớp gel trong lên bề mặt môi. Gel lô hội có chứa nhiều vitamin và khoáng chất rất tốt cho da, làm dịu nhanh cảm giác ngứa, cung cấp thêm độ ẩm và làm cho da thêm mềm mại.
Gel lô hội dưỡng ẩm, làm dịu môi
Gel lô hội dưỡng ẩm, làm dịu ngứa môi rất tốt
  • Làm dịu ngứa với nước mát: Chỉ cần đưa môi vào vòi nước đang chảy nhẹ nhàng hoặc dùng khăn bông ướt chườm lên môi. Giữ nguyên trạng thái này từ 5 – 10 phút bạn sẽ thấy đỡ ngứa rất nhiều. Lưu ý rằng bạn chỉ nên thực hiện đúng theo hướng dẫn này, không nên có thêm các động tác như vỗ lên môi, chà mạnh vào da môi hay gãi cho bớt ngứa. Làm như vậy có thể khiến da môi bị tổn thương nhiều hơn.

Điều trị ngứa sưng môi bằng Tây y

Trường hợp ngứa môi do bệnh da liễu gây ra, tốt nhất bạn nên thăm khám chuyên khoa để được bác sĩ chỉ định phác đồ điều trị. Với từng loại bệnh gây triệu chứng ngứa rát môi sẽ có các loại thuốc đặc trị phù hợp. Tham khảo một số loại thuốc có thể được kê trong đơn khi bị ngứa da môi:

  • Thuốc kháng histamine H1: Được sử dụng cho những người bị ngứa rát môi do dị ứng hoặc viêm da cơ địa…
  • Hồ nước, thuốc tím…: Được sử dụng cho các trường hợp bị ngứa sưng môi do nọc độc côn trùng, bệnh zona thần kinh, herpes sinh dục… gây ra. Nên sử dụng thuốc ngay khi phát hiện cảm giác ngứa rát, nổi mụn nước và sử dụng cho tới khi mụn nước vỡ ra, lở loét và lành lặn.
Uống thuốc để chữa ngứa
Uống thuốc để chữa ngứa
  • Thuốc hạ sốt, giảm đau: Sử dụng trong các trường hợp bị zona thần kinh gây nổi mụn ngứa môi kèm triệu chứng sốt, đau nhức người. Thường dùng là paracetamol.
  • Thuốc bôi chứa corticoid: Sử dụng trong trường hợp bị ngứa da có kèm theo các triệu chứng viêm nhiễm.

Khi sử dụng thuốc, người bệnh cần tham khảo ý kiến của bác sĩ, dược sĩ về cách dùng và liều dùng. Thuốc Tây y có hiệu quả giảm ngứa nhanh chóng nhưng lại dễ gây tác dụng phụ nên người bệnh cần cẩn trọng khi sử dụng.

Điều trị ngứa rát môi bằng Đông y

Quan điểm trị bệnh theo Đông y là chữa trị bệnh từ tận gốc, tiêu triệt căn nguyên của bệnh. Các vị thuốc Đông y đa phần lành tính, không gây ra tác dụng phụ và cho hiệu quả lâu dài.

Khi bị ngứa rát môi, bạn có thể tìm hiểu các loại thảo dược có tính kháng khuẩn, thanh nhiệt, giải độc như: trầu không, ích tử, thiên mã hồ, bồ công anh, kim ngân hoa, tang bạch bì, ké đầu ngựa… Các vị thuốc này có công hiệu tiêu viêm, giải độc, tăng cường chức năng gan, thận, cải thiện sức đề kháng.

Mặc dù chữa trị bằng đông y cần thời gian lâu dài mới thấy được hiệu quả rõ rệt nhưng bạn sẽ không phải lo lắng về tác dụng phụ và còn thấy được thể trạng toàn thân tốt hơn nhiều.

Uống thuốc đông y
Uống thuốc đông y trị ngứa môi

Biện pháp phòng ngừa, hạn chế tình trạng ngứa ngáy ở môi

Để phòng tránh tình trạng ngứa sưng môi hay các bệnh da liễu thường gặp ở môi, bạn nên chú ý thực hiện các biện pháp phòng tránh sau đây:

  • Uống đủ 2 – 2,5l nước mỗi ngày để giúp giữ ẩm và tăng cường trao đổi chất cho da.
  • Dưỡng da môi thường xuyên bằng kem dưỡng ẩm chứa vaseline hoặc dùng các loại dầu tự nhiên như dầu dừa, dầu oliu, dầu gấc… Các loại dầu này vừa giúp dưỡng ẩm vừa có khả năng tẩy da chết hiệu quả.
  • Luôn nhớ bôi kem chống nắng có thành phần chống nắng spf 50+ để bảo vệ da khi đi ra ngoài và ngay cả khi làm việc trong môi trường điều hòa.
  • Khi có biểu hiện ngứa rát môi, khó chịu ở môi, hãy tạm ngưng sử dụng son môi cho tới khi tình trạng được cải thiện.
  • Những người có cơ địa dễ dị ứng nên đeo khẩu trang thường xuyên khi ra ngoài, chú ý về thực phẩm ăn uống hàng ngày, nên hạn chế tiêu thụ các loại thực phẩm dễ gây dị ứng như: hải sản, đồ ăn cay nóng, một số loại ngũ cốc…
  • Những người có bệnh lý nền hoặc trước đó từng bị bệnh zona thần kinh, lupus ban đỏ, chàm… nên chú ý theo dõi sát sao sức khỏe của mình đề phòng tái phát vì các bệnh này có tính mãn tính và dễ tái phát hàng năm.
  • Không nên dùng chung đồ dùng cá nhân với người khác, hạn chế thói quen xấu như sờ tay lên môi, gãi môi, bóc da môi (khi bị khô môi nứt nẻ), liếm môi, cắn môi…

Như vậy, ngứa môi là triệu chứng có thể xử lý đơn giản bằng một số biện pháp tại nhà. Nhưng khi cảm giác ngứa đi kèm các biểu hiện cấp tính thì bạn cần chủ động chữa trị càng sớm càng tốt, hạn chế biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe.

Có thể bạn quan tâm:

Ngày đăng: 23/06/2020 - Cập nhật lúc: 8:46 Chiều , 23/06/2020

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Lương y Đỗ Minh Tuấn hiện là người đứng đầu Nhà thuốc Đỗ Minh Đường. Ông tốt nghiệp Học viện y dược học cổ truyền Việt Nam, là đời thừa kế thứ 5 của dòng họ Đỗ Minh phát triển những bài thuốc Đông y gia truyền của dòng họ.

Bác sĩ Đỗ Minh Tuấn tốt nghiệp Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam. Ông Tuấn là học trò của PGS.TS Lê Lương Đống (Nguyên PGĐ Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam, Nguyên Vụ trưởng Vụ YHCT). Ông từng công tác tại Bệnh viện 103, đảm nhận vai trò Phó giám đốc phụ trách chuyên môn tại Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng thuốc dân tộc. Hiện nay, bác sĩ Đỗ Minh Tuấn là Giám đốc phụ trách chuyên môn Nhà thuốc Đỗ Minh Đường.

Ông là người rất tận tâm với nghề, luôn lắng nghe những mối băn khoăn của người bệnh nhằm hiểu được vấn đề trong căn bệnh của họ để điều chỉnh thành phần, liều lượng trong các bài thuốc và tìm ra phương pháp điều trị bệnh nhanh chóng, hiệu quả nhất.

Về tác giả
Chat với chúng tôi