Viêm xoang ở trẻ em: Những thông tin quan trọng cha mẹ không thể bỏ qua

Viêm xoang có thể xảy ra đối với bệnh nhân ở mọi độ tuổi. Tuy nhiên tỷ lệ viêm xoang ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ thường rất ít, chỉ chiếm khoảng 0.1% tổng số ca bệnh. Mặc dù vậy, bố mẹ cần hết sức cảnh giác với viêm xoang ở trẻ em. Bởi vì bệnh không chỉ gây triệu chứng khó chịu, làm suy giảm sức khỏe của trẻ mà còn dễ dẫn đến biến chứng nguy hiểm.

Viêm xoang ở trẻ em là gì?

Viêm xoang ở trẻ em là tình trạng lớp niêm mạc bao phủ bên trong xoang bị tổn thương do tác động của các tác nhân như virus, vi khuẩn, nấm, khói bụi, chất gây dị ứng…

Ở trẻ em, loại viêm xoang dễ mắc nhất là viêm xoang sàng. Bởi vì xoang này hình thành ngay khi trẻ trong bào thai. Các xoang khác hình thành dần theo quá trình phát triển của các bé. Từ 3 – 4 tuổi, xoang hàm sẽ được hình thành, đến 7 – 8 tuổi, xoang trán và xoang bướm sẽ xuất hiện. Hệ thống xoang chỉ hoàn thiện khi con người bước vào tuổi 20.

Tỉ lệ viêm xoang ở trẻ em thấp nhưng không thể chủ quan vì bệnh dễ biến chứng
Tỉ lệ viêm xoang ở trẻ em thấp nhưng không thể chủ quan vì bệnh dễ biến chứng

Mặc dù viêm xoang ở trẻ chiếm tỉ lệ nhỏ trong tổng ca bệnh xoang nhưng đây vẫn là bệnh tai mũi họng khá phổ biến ở trẻ em. Theo điều tra của bệnh viện Tai mũi họng Trung ương năm 2005, tỉ lệ viêm xoang ở trẻ em là 1.7% số bệnh nhân tai mũi họng học đường.

Tỉ lệ viêm xoang mũi ở trẻ em trai và gái khá tương đương nhau. Viêm mũi xoang ở trẻ gái là 46%, ở trẻ trai là 54%. Vì vậy phụ huynh cần hết sức lưu ý đến căn bệnh này.

Nguyên nhân gây viêm xoang ở trẻ nhỏ

Viêm xoang ở trẻ em xuất hiện thường do các nguyên nhân sau:

  • Viêm mũi dị ứng: Trẻ thường có biểu hiện chảy nước mũi trong, thở khò khè và có kèm theo ral ở phổi.
  • Viêm đường hô hấp trên: Xuất hiện với các triệu chứng ho, sốt nhẹ, chảy nước mũi, nghẹt mũi. Bệnh thường tái phát, để lâu sẽ dẫn đến biến chứng viêm tai giữa.
  • Hen phế quản: Co thắt phế quản khiến cho trẻ khó thở, thở từng cơn, niêm mạc phế quản có dấu hiệu phù nề và xuất tiết dịch nhầy.
  • Suy giảm miễn dịch: Thường xảy ra với những trẻ có cha mẹ bị HIV/AIDS.
  • Bất thường trong cấu trúc hốc mũi: Thương gặp là quá phát cuốn mũi, quá phát VA vòm, VA vòi, vẹo vách ngăn…

Những vấn đề trên không được điều trị tốt sẽ khiến niêm mạc mũi xoang bị phù nề, viêm nhiễm. Từ đó, lỗ thông mũi xoang bị tắc nghẽn làm ứ đọng dịch trong xoang.

Các dấu hiệu viêm xoang ở trẻ

Viêm xoang ở trẻ nhỏ tiến triển theo hai cấp độ cấp tính và mãn tính. Tùy theo từng cấp độ, viêm xoang mũi ở trẻ em có những biểu hiện cụ thể như sau:

Viêm xoang cấp ở trẻ em

Viêm xoang gây ra nhiều triệu chứng khó chịu khiến trẻ quấy khóc
Viêm xoang gây ra nhiều triệu chứng khó chịu khiến trẻ quấy khóc
  • Sốt cao
  • Hơi thở hôi
  • Ho nhiều, nhất là về đêm
  • Chảy mũi nhiều, nước mũi vàng hoặc xanh mủ. Quan sát họng có thể có mủ vàng xanh bám ở thành họng sau.
  • Trong một số ít trường hợp, trẻ bị viêm xoang cấp có biểu hiện má sưng nề đỏ, ấn đau, đóng bán ở góc trong ổ mắt do hiện tượng rò rỉ mủ ở xoang sàng ra ngoài da.
  • Trẻ phàn nàn nhức đầu, đau họng, nặng vùng mặt, đau răng.
  • Trẻ quấy khóc, hay thở bằng miệng.

Viêm xoang mạn tính

  • Triệu chứng viêm xoang kéo dài hơn 3 tháng.
  • Trẻ sốt hâm từng đợt
  • Đau họng tái phát, khàn tiếng.
  • Ho nhiều
  • Sổ mũi, ngạt mũi hoặc không ngửi được mùi.
  • Đau tai, ù tai.

Nhiều phụ huynh thường khó phân biệt viêm xoang với một đợt viêm đường hô hấp trên cấp. theo các bác sĩ, viêm đường hô hấp trên chỉ kéo dài từ  5 – 7 ngày là hết.

Khi nhận thấy trẻ có các dấu hiệu viêm xoang cấp, bố mẹ nên nhanh chóng đưa con đi kiểm tra sức khỏe. Nếu con mắc bệnh, bố mẹ cần điều trị viêm xoang cấp ở trẻ em nhanh chóng để ngăn ngừa viêm mãn tính và các biến chứng nguy hiểm.

Viêm xoang mũi ở trẻ em có nguy hiểm không?

Kích thước xoang của trẻ em rất nhỏ nên khiến việc chẩn đoán gặp nhiều khó khăn. Các triệu chứng bệnh cũng không điển hình và rõ ràng như ở người lớn. Vì vậy viêm xoang ở trẻ em là bệnh nguy hiểm, dễ biến chứng khi chưa được can thiệp điều trị.

Bệnh lý này thường gây ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ. Các triệu chứng khó chịu của bệnh khiến các bé ăn không ngon, ngủ không yên giấc. Vì thế sức đề kháng của các bé bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Viêm xoang gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho trẻ em
Viêm xoang gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho trẻ em

Nhiều trường hợp, viêm xoang gây ra những biến chứng nghiêm trọng:

  • Viêm nhiễm đường hô hấp: Viêm họng, viêm amidan, viêm thanh – phế quản.
  • Tai: Giảm thính lực, viêm tai giữa
  • Mắt: Nhãn cầu bị đẩy ra phía trước, góc mũi mắt sưng, thị lực giảm, viêm dây thần kinh quanh mắt, mù mắt đột ngột…
  • Não bộ: Viêm màng não, viêm não, áp xe màng cứng…

Viêm xoang là bệnh lý không thể chủ quan, nhất là khi trẻ em mắc phải. Bố mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay khi nghi ngờ con mắc viêm xoang.

Khắc phục viêm xoang cho trẻ bằng mẹo dân gian tại nhà

Với các trường hợp viêm xoang cấp tính, các triệu chứng bệnh chỉ mới khởi phát, cha mẹ có thể thử cho con áp dụng một số mẹo chữa dân gian tại nhà. Ưu điểm của phương pháp này là sử dụng những nguyên liệu lành tính, an toàn cho trẻ, cách thực hiện cũng khá đơn giản và không tốn kém nhiều chi phí.

Dưới đây là một số cách chữa viêm xoang bằng mẹo dân gian được người xưa đúc kết, cha mẹ có thể tham khảo:

  • Dùng tỏi, mật ong: Tỏi và mật ong là 2 nguyên liệu không xa lạ với nhiều người trong điều trị các bệnh lý xoang, mũi. Cha mẹ có thể dùng tỏi, mật ong chữa viêm xoang cho trẻ bằng cách lấy nước cốt tỏi trộn với mật ong theo tỷ lệ 2:1. Sau đó dùng hỗn hợp này để vệ sinh mũi cho bé, ngày 3 – 4 lần sẽ giúp cải thiện triệu chứng.
  • Dùng gừng và hành chữa viêm xoang cho trẻ: Gừng gọt vỏ, hành bóc sạch. Giã nhuyễn cả 2 nguyên liệu rồi chắt lấy nước cốt để vệ sinh mũi hàng ngày cho bé. Kiên trì thực hiện, sau 2 tuần sẽ thấy bệnh thuyên giảm rõ rệt. Hoặc mẹ cũng có thể dùng gừng nấu cháo, nấu nước uống hàng ngay cho trẻ để điều trị bệnh.
  • Hoa ngũ sắc: Đây là loại dược liệu nổi tiếng trong dân gian, thường được dùng để điều trị bệnh viêm xoang. Cách thực hiện khá đơn giản, mẹ chỉ cần giã nát ngọn và hoa ngũ sắc, rồi chắt lấy nước cốt cho vào lọ xịt rồi dùng làm thuốc xịt mũi hàng ngày cho trẻ. Cách này sẽ giúp làm sạch các chất nhầy có trong niêm mạc mũi, chữa viêm xoang hiệu quả.
  • Trị viêm xoang cho trẻ bằng nghệ: Nghệ có chứa nhiều curcumin, có tác dụng kháng viêm, chống oxy hóa, bảo vệ niêm mạc mũi xoang rất hiệu quả. Mẹ có thể thực hiện chữa viêm xoang cho trẻ bằng cách pha tinh nghệ với mật ong, nước nóng và cho trẻ uống hàng ngày để giúp ngăn ngừa các tổn hại trong xoang mũi, giảm ngứa và nghẹt mũi.

Cách điều trị viêm xoang ở trẻ em

Đối với trẻ em, phương pháp điều trị viêm xoang được áp dụng là điều trị nội khoa và ngoại khoa. Trong đó, điều trị nội khoa là phương án chủ chốt.

Điều trị nội khoa

Trẻ em thường được chỉ định nội khoa bằng thuốc nhằm loại bỏ các tác nhân gây bệnh, giúp kháng viêm, phục hồi niêm mạc xoang. Các loại thuốc thường dùng:

  • Thuốc kháng sinh: Kháng sinh thường sử dụng nhất là nhóm Beta lactam như Amoxicillin, Cefuroxime, Clarithro Cine, Azithromycin… Nếu trẻ không đáp ứng với thuốc nhóm Beta Lactam thì chuyển sang dùng nhóm macrolid. Thuốc được sử dụng trong trường hợp viêm nhiễm do nhiễm vi khuẩn. Thời gian điều trị kéo dài khoảng 10 – 21 ngày.
  • Thuốc kháng histamin nếu viêm xoang do dị ứng.
  • Thuốc giảm triệu chứng như: Thuốc kháng viêm, chống phù nề, thuốc giảm đau không chứa aspirin…
  • Thuốc tại chỗ: Thuốc nhỏ mũi nhóm co mạch, dung dịch muối loãng.

Lưu ý: Sử dụng thuốc chữa viêm xoang cho trẻ nhỏ cần hết sức thận trọng. Thuốc có thường có tác dụng phụ, nhất là khi sử dụng không đúng cách. Để đảm bảo an toàn, bố mẹ cần cho con điều trị theo đúng phác đồ trị viêm xoang của bác sĩ.

Phẫu thuật ngoại khoa

Phẫu thuật là biện pháp cuối cùng và cần cân nhắc kỹ khi tiến hành với trẻ em
Phẫu thuật là biện pháp cuối cùng và cần cân nhắc kỹ khi tiến hành với trẻ em

Đây là cách chữa viêm xoang ở trẻ em có thể được áp dụng khi các biện pháp khác không hiệu quả. Trẻ có thể cần thực hiện các can thiệp như:

  • Nạo VA: Phẫu thuật được tiến hành khi VA phì đại gây tắc cửa mũi sau. Thủ thuật này được tiến hành cho trẻ sau 8 tháng tuổi. Một số trường hợp sau nạo VA, viêm xoang vẫn không hết.
  • Phẫu thuật nội soi mũi xoang chức năng (FESS): Thủ thuật này lấy đi tối thiểu bệnh tích mũi xoang, bảo tồn các mô bình thường. Phương pháp điều trị này sẽ được tiến hành nếu trẻ bị viêm mũi xoang gây biến chứng, polyp mũi…

Lưu ý: Phẫu thuật ngoại khoa là biện pháp cuối cùng, chỉ sử dụng khi thực sự cần thiết. Bố mẹ nên cân nhắc kỹ càng cùng bác sĩ chuyên khoa trước khi tiến hành thủ thuật điều trị cho con.

Cách phòng tránh viêm xoang cho trẻ em

Viêm xoang ở trẻ em thường khó phát hiện và dễ gây biến chứng. Vì vậy bố mẹ nên chủ động phòng tránh bệnh cho con theo các biện pháp sau:

  • Chủ động phòng tránh bệnh viêm đường hô hấp trên như viêm mũi, viêm họng hoặc bệnh cảm cúm cho con.
  • Điều trị triệt để các vấn đề hô hấp khi con mắc phải theo chỉ dẫn của bác sĩ.
  • Vệ sinh xoang mũi và miệng cho con thường xuyên cùng nước muối sinh lý.
  • Hướng dẫn trẻ giữ gìn vệ sinh tay sau khi tiếp xúc với đồ chơi hoặc chất bẩn.
  • Vệ sinh môi trường ở, sàn nhà và nội thất để loại bớt tác nhân gây bệnh.
  • Khi thời tiết trở lạnh, bố mẹ nên mặc ấm cho con.
  • Không để trẻ chơi hoặc ngủ trong môi trường điều hòa ở chế độ khô hoặc nhiệt độ thấp.
  • Bổ sung thêm nước uống, nước hoa quả, chế độ ăn đầy đủ dinh dưỡng cho bé.
  • Đeo khẩu trang cho con khi đưa trẻ ra đường.

Viêm xoang ở trẻ em là bệnh nguy hiểm và khó chữa trị. Khi trẻ có các dấu hiệu mắc bệnh, bố mẹ nên đưa con đi kiểm tra tại các bệnh viện uy tín. Đồng thời bố mẹ nên chủ động phòng tránh viêm xoang cho con để tránh những nguy cơ về sức khỏe khi mắc bệnh.

Ngày đăng: 20/05/2020 - Cập nhật lúc: 4:15 Chiều , 20/05/2020

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Lương y Đỗ Minh Tuấn hiện là người đứng đầu Nhà thuốc Đỗ Minh Đường. Ông tốt nghiệp Học viện y dược học cổ truyền Việt Nam, là đời thừa kế thứ 5 của dòng họ Đỗ Minh phát triển những bài thuốc Đông y gia truyền của dòng họ.

Bác sĩ Đỗ Minh Tuấn tốt nghiệp Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam. Ông Tuấn là học trò của PGS.TS Lê Lương Đống (Nguyên PGĐ Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam, Nguyên Vụ trưởng Vụ YHCT). Ông từng công tác tại Bệnh viện 103, đảm nhận vai trò Phó giám đốc phụ trách chuyên môn tại Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng thuốc dân tộc. Hiện nay, bác sĩ Đỗ Minh Tuấn là Giám đốc phụ trách chuyên môn Nhà thuốc Đỗ Minh Đường.

Ông là người rất tận tâm với nghề, luôn lắng nghe những mối băn khoăn của người bệnh nhằm hiểu được vấn đề trong căn bệnh của họ để điều chỉnh thành phần, liều lượng trong các bài thuốc và tìm ra phương pháp điều trị bệnh nhanh chóng, hiệu quả nhất.

Về tác giả
Chat với chúng tôi